دیوان صافی (اشعار فارسی)

دیوان صافی (اشعار فارسی)

بەرهەمی:

سافی هیرانی (1873-1942)

قاڵب:

دەفتەری شیعر

زمان:

فارسی، تورکی

ساڵی بڵاوبوونەوە:

1942

چاپەکان:

دیوانی سافی، چاپی سێیەمین ١٩٧٣ زایینی، چاپخانەی کوردستان هەولێر، گیوی موکریانی.
دیوانی سافی، پێداچوونەوەی؛ ئارمان کەریمی، چاپی یەکەم، بەهاری ٢٠١٦، فەرهەنگسەرای هونەر و ئەندێشە.
دیوانی سافی، لێکۆڵینەوە و ساغکردنەوەی محەمەدی مەلا مستەفا هیرانی، چاپخانەی وەزارەتی پەروەردە، هەولێر - ٢٠٠٤ ز.

لە ڤەژینبوکسدا:

تۆمارکراو لە داتابەیسدا:

100% (156 لە 156)

کاتی پێویست:

1 سەعات و 31 خولەک

ژمارەی بینین:

5206

بەشداربووان:

هۆزان عەزیزی: تایپکردنەوە
هۆزان عەزیزی: ئامادەکردن بۆ داتابەیس

ناوەرۆک:

چه شکر گویمت ای خالق زمين و سما

در غایت شرمندگی سر بر ندارم ای خدا

الا ای احمد سرور تویی از سروران یکتا

می خوارم از روز ازل ساقی تو پر کن جام ما

سرکشی خوی توست باعث آزار ما

اگر دانستمی یاران مراق این جدائی را

سر بر ندارم از در آن دلبر نایاب ما

آتش عشق چون زدی بر جگر کباب را

ساقیا برخیز و بازم ده شراب ناب را

من که مفتون نگارم شاه خوبانم کجا؟

هر چه کنی بکن، مکن سرزدکی نگار ما

ای صنم تا چند باشم خانه ویران شما؟

الا ای ساقی مهوش به اسرار می صهبا

بنوازد اگرم شاه به دربانی را

یار ما چون نکند یاد نیکو نامی را

ساقی به عشق سپرده بادهٔ لعل فام را

از در مرانید چون من گدا را

شب تار است روزم از هوای ماه سیما را

دیده چو دل دیده‌یی ساقی مستانه را

شدم مستغرق عصیان یا رب

از آتش هجران دوست، آید ز دل بوی کباب

باری به سوی ما نگر ای دلبر عالی نسب

بازم هوس باده‌پرستی دهد آن لب

بهر خدا نگار من، روی ز عاشقان متاب

ابر سیاه زلف او گشت حجاب آفتاب

از دل حریق نارم و از دیده غرق آب

ای روی تو از بهشت شد باب

رونق رخسار او در روی خوبان داده تاب

درج وفای عشق است، درگاه باز اشهب

ای رشتهٔ مویت همه تاتای محبت

از جدول ابرویت مانی شده حیرانت

کافر عشقیم و اسلامی مرا در کار نیست

بازم ز فراقت ای گل مست

سر دادن از بهر تو هر شاه و وزیر است

در سرم مو نیست یاران جمله خاشاک غمست

بی گل روی نگارم گلشن ما گلخن است

بر سرم گر صد هزاران جور یار آید خوش است

بی تو هر لحظه مرا ساعت و ساعت ماهی است

ساقیا می ده دلم آرام نیست

گرچه دوریم ز تو لیک نشانم باقی است

شهسواری دارم اندر دو جهان ممتاز اوست

گنج توحید ز ازل این دل ویرانهٔ ماست

از حیات دهنت خشک لبانم ای دوست

به روی گل نگرانم که روی یار گل است

الا ای ساقی دل مهجور یارست

بر سرم افتاده یاران در ازل غوغای دوست

روز عید آمد نهم سر بر سر میدان دوست

قسمتم چون به سر کوی بتان افتاده است

دل چو کشتی است به طوفان بلا افتاده است

ساقیا باده بده باز دلم بیمار است

من که جانانه پرستم چه باکم خلق است؟

بی وجودت صنما گلشن ما گلخان است

دل ز آه سینه در تاب و تب است

چه باک از همه عالم که کار ما عشق است

دل ماتم زده در عشق تو چون حیران است

چون شور می و ساقی مرا حال مدامست

درد هجران نگارم کی سر آید الغیاث

بازم هوای یار وفادار الغیاث

از فراق جان جانان دیده گریان الغیاث

رهنمایان شریعت جمله در فرمان غوث

نگارم از شه خوبان همی ستاند باج

دل گشت فدای یار فرّخ

از تیر غمش شد هدف این سینهٔ مجروح

دل کرد سر مرا به نثار سر آن شوخ

از درد بی دوایم یارم خبر ندارد

رفیقان دست از جانم بدارید

یار نو رسته بگو بهر چه دل شیدا کرد؟

باز شور کوی جانان خودم در سر فتاد

حالم به شیدایی فتاد، عشق است هر چه باد باد

ز تاب درد هجرانم، مرا نام و نشان گم شد

غم و اندوه چرخ واژگون خیلی جنونم کرد

مژده ای بلبل شیدا که گل اندام رسید

دانیم که عمر از شب هجران بسر آید

آن نگار مهوشم چون زلف پیچ و تاب داد

این دل دیوانه چندان ناله و شبگیر کرد

ز نوک غمزه‌ات تن خانهٔ زنبور می‌گردد

محبت مایهٔ رسوایی بسیار می‌گردد

مژده ده این دل معلول که دلدار آید

ز دست نفس بد فریاد پریشان گشته‌ام بر باد

ای پیک ببر بیار کاغذ

ای سرو چه مانی به قد یار وفادار

در همه عمر تو را سیر ندیدم ای یار

بلبلم، شیدا دلم، عشق گلم، همرنگ یار

ای صبا ای قاصد عشاق زار

خوابم نماند بر سر فکرش شب دراز

این آتش عشقت به دلم هست نه هر کس

ای یار مکن مرا فراموش

به در کردم ز لوح دل خطای ننگ آمیزش

رفیقانم دل دیوانه آتش

ز بحر عشق تو هرگز نمی‌شویم خلاص

نداشت هر که دل در هوای آن عارض

شد پاسبان گنج به دور عذار خط

کس بهره ندیده است به این سایهٔ واعظ

جانا به درت چیست که عالم شده جامع؟

باز اوفتاد بر سرم از غم هوای باغ

ای که زده است طعنها بر گهران در صدف

دلبر نازپرورم ابروی جفت کرد طاق

تا به کی سودای سرای دل درین بازار عشق

یاران چه بود چارهٔ درد دل غمناک؟

این خط و خال تو ای یار نو نهال

ز بیداد فراقت پادشاه دل گدا کردم

در کون بجز یاد رخ یار نداریم

پیش که بخواهم داد از دست غم یارم

با دل یوسف نژادم میل زندانی کنم

الا ای دهر دون پرور تو دادی خانه بر بادم

مایهٔ تنگ دلی زان می صهبا دادم

ز سنگ عشق مهرویان شکسته دست ادراکم

حمد لله که یک ماه و دو پروین داریم

دیده بینا کنم و روی نگاری بینم

دل به عشق تو دهم صبر به یکجا فگنم

بده ساقی می روز الستم

نمی‌دانم چه احوالست در دل خود چها دارم

ز درد دوری جانان همیشه باده می‌نوشم

ای بسا هست در آتشگدهٔ هجرانم

یا الهی چه شود باری به دلدار رسم

من که همواره سگ کوی شه گیلانم

بی شمع جمال دوست چون پروانه می‌گردم

تو کجایی ای نگارا؟ به کجا صدا تو جویم؟

ای ساقی بزم الست ما را به جام شاد کن

ای شاهد درگاه حق باری در از ما باز کن

جام می تو بر کف نه ساقی رو به شیدا کن

گریه به حال دل کند مردم دیده‌های من

بهار آمد چو بلبل زار مینالم که یارم کو؟

پی آباد این دیر فنا ویران شدم یاهو

یاران ز عشق اویم تا چند این ملامه؟

دل ما عالم لاهوت بود کاشانه

دیوانه و مستم کرد بوی خوش میخانه

از نکهت نگارم گویا سحر دمیده

ای جلوه‌گاه عشقت از غم نیارمیده

ای که چشم تو مرا هم می و هم پیمانه

ای زبدهٔ مهرویان تا چند نمی‌آیی

ای جدول ابرویت طعنه زده از مانی

جان فدای قدمت ای مفخر آل نبی

بده ساقی شراب ارغوانی

چه خوشست من بمیرم تو به سر مزارم آیی

غیر جانم چون ندارم نقد رویت را بهایی

ای گوهر یکدانهٔ اسرار الهی

ای به لب کوثر و هم چشمهٔ حیوان داری

ای مونس پروانه پروا نشدی آری

یا که بر چشمم جمال یار بودی کاشکی

عصات‌ عشق یارم من چه دانم از مسلمانی

قصیده‌ی بحر نبوت

مثنوی از سیاق شیخ مثنوی شیخ جلال الدین رومی و مخالفهٔ او از بحث نی و دل

زان روز جمال توم اندر نظر افتاد

هرگز نرسد سرو به بالای محمد

شکوه از یار مگویید به اغیار الا

بیرون شدم از صومعه المنة لله

رفیقان همتی، فریاد، زاری

مخمس صافی بر غزل «شیخ رضا» در مدح حضرت غوث الوری الشیخ عبدالقادر الگیلانی «قدس سره»

اولور ساقی میء عشقنده در اول بادهٔ صهبا

گو کل کاشانه سن چکمکته بر درج امانت وار

صانمه‌ ای خواجه که بو عشق فنا سودا در

گوگلمز‌ یاره‌ گیدر‌ کیمسه‌ اولور‌ چار ایتسون‌

اختلاط ایتمه بو عالمده پریشان اوله سن

گو گل وار بر طلسم ایچنده اما آشکار اولمز

گو گل دنیای آت عقبای آل تاکه صفا اولسون