Dîwanî Mîne Caf
Berhema:
Form:
Helbest
Ziman:
Kurdîya Navîn, Kurdîya Goranî
Sala weşanê:
1965
Çapan:
- دیوانی مینە جاف، مستەفا نەریمان، بەغدا: مطبعة الجاحظ، ١٩٩٠.
li VejînBooksde:
Li databinikê zêdebûyî:
100% (201 Ji 201)
Wexta xwendinê:
3 Seet û 18 Xulek
hejmara dîninan:
7686
Beşdaran:
- Hełałe Newîdî: Taypkirin
- Aso Meḧmûdî: Amadekirin ji bo databeys
Naverok:
hana ha we lat peykekey seḧer
1
1162
sirwet bam bazekey seḧer
2
1117
bira gyan ama namey piř le xem
bo ’ezîzî fetaḧî meḧmudî yarweys le hełebce
1
1002
ewsa ke heta dunya dunya bû
sikała
1
1086
hana her hawar komełî mîllet
bo lêqewmawanî lafawekey silêmanî
2
1098
hey laye laye serkewt lay laye
lay lay ḧebe xanî kerîm beg bo serkewtî kuřî
1
1262
biřo name biłê cejne mubarek bêt û řengîn bê
cejne pîroze bo dawid begî fetaḧ begî mamî
1
1145
şewqî şołey şem kułmî nazaran
2
1120
ane hay ne kû
bo mergî «dursin xanim»y daykî
2
1057
qełay ser berzî kurd û kurdistan
bo şêx meḧmûd
1
1133
sertîp nemamî baẍî zînganîm
amojgarî bo «sertîp»
2
1141
we naçar leber çarey derdî dił
2
1248
ya řesûlełła meded besrawe lêm qapîy necat
1
1474
le bîst û çwarî mangî qurbana
ledayk bûnî hîway kuřî ’elî kerîm beg
1
996
fîraq řîşey le bin hênam řefîq tu xwa dewam çî bê
1
1026
şewê şîrîn û diłkeş wek şewî ’îd
ledaykibûnî salarî dawid beg (1357y koçî)
1
995
witî kêy to witim ’aşiq witî bo çî witim řûy to
1
1445
mame gyan řořo betałe řeḧmetî ḧeq metłebe
1
1272
seyrî ke bîxwênero tu bî xwa kake řeşe
2
1298
ne řaguzarê
1
1054
çe bikem min ce des şûmîy bextekem
1
1165
mubarek řojê her wek subḧî newroz
ledaykibûnî daray dawid beg
1
1029
seyrî em bała dełêy serwî hełçuwe
1
1139
çawekem swên be çawanit şêt û wêtî xałî tom
1
1278
mîrim ḧisên beg terfeney şaran
çûne ser qełay paşa
2
999
ax le des fîraq û daẍ û ax le des hîcranî yar
1
1302
yekyetî lem nawçeye beynêke dengî daweto
ledway şořşî 14y temmuzî 1958, ’ebdulkerîm qasim le bełênî birayetî û hawbeşîy kurd paşegez buwe û destî daye şeř firoştin û perit kirdinî kurd
1
1100
mewlam zamî to
şîwen bo kerîm begî bawkim
3
1307
şewî hîcrane ya yełdaye emşew
1
1475
ke min şîrwane cêgem bê le fîrdewsî berînim çî
1
1047
ey seyd xelîl serdarî seran
le qebiristanî seyd xelîl
2
1101
witî bo çî nema hoşt witim be xwa leber çawit
1
1249
beynê bû le naw tarîkî û zułmat
mubarekbayîy govarî şefeq
1
1126
hat nîday îrcî’î perwazî ekird řoḧî kerîm
mêjûy koçî beheştî kerîm begî bawkim
1
1147
guł çemen araye emřo ẍunçe pişkûtuwe
1
1270
ẍemim çîn çîn be dił bo zułfî piřçîn
1
1181
ey dił wa dyare bawit nemawe
2
1155
min çî ḧełqey bezim yaranî gyanî
1
1111
ey xuda her to xudayî lamekanî ey xuda
1
1534
şahbazî ewlya ey şahî geylanî leqeb
1
1619
ey xem teşrîf ker yaget betałen
1
1048
zar û zamarim be ẍemzey tîrî çawî dulberê
2
1268
şîn û waweylaye yaran tête gwêm dengî girîn
şîwen bo şêx qadrî ḧuseynî sołe
1
1610
werin dûbare be zamî nowe
bo lafawekey 1957y silêmanî
2
1002
dête kuł xwênî geşî laşeyî meqtûl
bo řojî řeşî şeşî eylûlî sałî 1930
1
1112
ey kurd ey weten ey gelî bedbext
şîwenî şêx meḧmûd
2
1376
serdarî serwer fexrî zînganîm
sałî 1940 şa’îr be dił giranîyewe kelarî be cê hêşt û çû bo awayî «goban» le řojhełatî kelarewe. kerîm begî bawkî enêrê beşwênîda, mîne caf nageřêtewe û bem şî’re wełamî bawkî edatewe:
2
1175
ey fełek bo kurd xwênexoy to bû
bo lafawî silêmanî û qizrebat û qerexan û erkewazî û bûmelerzey kirmaşan û hemedan
3
1281
ey fełek ta key be sobî her wekî zamanî dił
1
1287
sertîp ’ezîzim fexrî zînganîm
bo «sertîp»
2
1015
azîz to pirşey hesêrey çawit
2
1344
řojê mubarek pak û munewwer
ledaykibûnî serbestî dawid beg
1
920
hey laye laye sertîp lay laye
layelaye bo sertîpî kuřî be zimanî daykyewe
3
1373
çîye em şor û ẍewẍaye ke ’alem giştî giryane
şîwenî mamî, «miḧemed begî fetaḧ beg»
1
1178
şewêkî şerîf nûranî û řûnak
ledaykibûnî hełgurdî mistefa beg
1
1040
řojê minewwer be nûrî yezdan
şahoy mistefa beg
1
1046
seba em subḧî sirwey to şemîmî muşkî tatare
1
1121
řołe ḧeme gyan were gwê şil ke
bo ḧemey kuřî
2
1099
epirsî ger le eḧwałim nîgarim swên be çawanit
1
1151
be ẍemzey çawekanit xwênî minî bêçare meřêjêne
1
1172
her kesê kurd bê be kurdî jyabê
bo şêx meḧmûd
1
1250
ey ’ezîzî řoḧ û dił ey nûrî her dû dîdekem
pênç xiştekî leser şî’rî «kurdî»
3
1790
ey zuban wek bilbilî goya were meydanewe
bo «pîremêrd» le supasî şî’rekanî «duwanekey şwên małewe»
1
1114
pîremêrd dyare ezanî to hewałî ’êlekem
pirsyar le «pîremêrd»y şa’îr
2
1304
babe gyan fermût ḧesen le kwêye
şîwen bo kerîm begî bawkî
1
1106
îşaret ke be birjangit biłê xwênim biřêjin zû
1
1344
ey kurd zułim û zor xwên xwaranî to
1
1099
le tarîxa ełêt bazê be bazê
1
1045
’aşiqî çawit çi dexłêkî le pyałe û mey heye
1
1179
le wextêka ke zor mat û ẍemîn bûm
cwawî namey şêx emîn kuřî şêx ’ebdułłay kanî qadir
2
1025
ey bitxanekey lay derbenî xan
bo bitxanekey lay derbendîxan
2
1299
azîz gyan mayey jîn û zînganîm
1
1473
le wirşey pirtewî řûy to serim lê têk çuwe gyane
1
1220
le weqtî şefeq kirdî numayan
ledaykibûnî ḧesenî kerîm beg
1
1013
fîday sirwet bam hay nesîm wexten
=befir çwar şew řyê bestibû le «mensûr elkan». małî azîzekey mîne hatbûne «herdey seyyare» le «miley narincełe» û lenaw befra małyan hełdabû, zorîş lêwe nizîk bûn, bełam ney’ewêra biçête lay çûnke kerîm begî bawkî swênî lê xwardibû. mîne em şî’rey nard
3
1196
şewê piř le keyf her wek şewî ’îd
ledaykibûnî serdarî dawid beg
1
1072
dexîlit bim weku ’areb be qurban dest û damanit
bo şêx ḧesenî qereçêwar
1
1503
ẍemzeyî ew şoxe mułkî diłmî wêran kirduwe
1
1230
wa behare dulbera qumrî be serwê şad ebê
1
1173
ey laye laye ḧesen lay laye
fehîme xanî hawserî kerîm beg laye laye bo ḧesenî kuřî ekat
2
1202
gułî ẍunçey gułistanim melîḧe
bo melîḧey hawserî
1
1182
bênewe qewmîne çarê wa bełayê hatuwe
be boney be dewłet bûnî îsra’îlewe le sałî 1948 ke kulle hemû genim û co û kiştukalî kurdistanî xward
2
1250
ya ẍews şabazî zatî ełłay to
penah bo ḧezretî ẍews le wextêka be nexoşîy jan û ba dest û pêm awsabû, be daremeyt hełyan egirtim, çûme beẍdad çûme qapîy serdarî ewlya ḧezretî ẍews payey biłinditir bê.
1
1593
hate gwêm dengê le perdey ’alemî erwaḧewe
1
1241
min ke nařasî dekem lem çerxe řasêkim nedî
1
1031
birîndarim be peykanî dû çawî
1
1138
ya îlahî sa be lutifit řeḧmê wa taqet nema
1
1737
tu xwa pêm biłê er çerxî dewran
şîwen bo ’ebdułła begî keyxesrew begî caf
1
1040
xało to lûley perebêleket
şîwen bo xałoy (’ezîz şaswarî terxanî)
1
1085
le dûrî qametit cana heta key dił be efẍan bê
1
1185
musteẍrîqî ’îsyanim bî behre le ta’et xom
ḧałetî xom
1
1072
musułmanan çîye tedbîr le ’îşqî mangî řuxsarê
2
1217
beḧsî dûrîyeket ey nûrî beser
wełamî namey şa’îr bo miḧemed se’îd begî amozay le kelar
2
1367
gyane wa der çû beden sûtawe qasd we’deye
1
1190
be noy eylûl û payîz fesłî diłkeş
ledaykibûnî meḧmûd sertîp
1
1159
şewî hîcrane dyare řoj le min nabêtewe emşew
1
1253
dengî waweylaye dîsan tête gwêm giryan û şîn
bo mirdinî mamî xoy «řeza begî fetaḧ beg»
1
1304
muddetêke bo ehalî kurdî cergim let lete
yekem şî’ir le 12 sałîda
1
1574
sirweket boy ’enber û ’udî qumare ey seba
1
1321
bêkes kesî to qewmekey bê kes
şîwenî «fayq bêkes»
2
1609
girtim yarî no girtim yarî no
2
1167
řojê we řizok çûm bo kerkûk şar
mangî temmûzî sałî 1962şa’îr eçê bo kerkûk le şemendeferda çawî be şoxêkî cwan ekewê û em parçe şî’rey be serda heł eda.
3
1193
serxoşt kirdim be meylî xot be pyałe û şerab
pênc xiştekî le ser şî’rêkî «kurdî»
1
1121
şiney sirwey nesîmî meqdemî diłdare em subḧe
çûne şîrînî xwardinî daykî sertîp
1
1080
le tom metlûbe řebbî keř bê şeytan
1
1062
ey dił wa behar dîsan amawe
1
1080
le’lî ser ciqey tac tacdaran
mîne caf daway kiçêk ekat. małî kiçeke ełên eger kerîm beg nameyan bo nenûsêt û řazî nebêt naydenê. kerîm begîş řazî nîye û nameyan bo nanûsêt:
2
1028
ey seba ey meḧremî esrarî cem’î ’aşiqan
2
1206
ey qełay paşa qesrî ser sîrwan
giftugo legeł «qełay paşa»
3
1138
em ’erzuḧałem eygirim we des
pařanewe le baregay ḧezretî ẍews be nawî şikayetî ḧałewe
3
1297
muddetêke dił be tîrî ’eşq derdî karîye
1
1287
şemał le bextim
2
1106
qasd nameket awerd dawe pêm
cwab namekey gileyî dwîr
2
1319
fereḧder wek nesîmî ber beyanî
mêjûy le dayk bûnî ḧeme se’îdî ḧeme begî amozam
1
981
e her kwê eçim laşey cwanane
bo lafaw û bûmelerzey sałanî 1957û 1958
2
1023
şewê mubarek wek şemey şerîf
ledaykibûnî qadrî řeza beg
1
1029
ya şêx řapeře şeřî derbene
bo şêx meḧmûd
1
1047
şemał amanen
2
1205
ha be carê kawlî kird çerxî bed gerdiş be qîn
mersyey ḧacî biraym beg
1
1066
ey dił ye heway newbeharanen
1
1384
řojê ce řojan ne şwên hewarê
2
1103
merḧeba ey şahî dewran riḧimit lil’almîn
7
2161
be sirwey bay nesîm pişkawe guł em berbeyanane
1
1369
nazenîn nazit dekêşim min be sed ’înwanewe
1
1281
er hey azîz gyan şay şekerrazan
1
1183
ey xwa tu xwa be lutifit çarî karî min bike
1
1459
çawekem fermû hemû amadeye bezim û tereb
2
1248
êwarey cum’e wa le řadyo
2
1017
şoxê ce ezeł wêş selar nebo
1
1001
ey guł be gwêrey qiset wa dyare
2
1081
eger mecnûnî řûsaram leber ew perçeme tatay
1
1048
řefîq waçe pêm
2
1081
te’elluq derdî bê dermane kake
şîwen bo ḧeme begî fetaḧ begî mamî
1
983
nîşaney zelzeley meḧşer se’atêke le dunyada
1
1159
saqî lew bade xumar eşkênê
2
1181
bê guman wek cennete deşt û mekanî seyd xelîl
1
1233
were tubîw xwa yek yek leḧze ba şêwet zyaret kem
1
1254
ew cejne ke me’nay be ḧeqîqet xem û tem bê
1
1012
dulbera ta key binałim şew heta fecrî seḧer
1
1245
dił wekû qumrî le ḧesret serwekey bałatewe
pênc xiştekî leser şî’rêkî narî
3
1645
were qasîd dexîlit bim mewêse zû be zû tu xwa
bo ḧesen fehmî begî caf
2
1069
ey xwa yaxî û xecałetbarim
1
1475
pêm biłê ta key le dûrît dił be êş û xeste bim
1
1213
ewa min mirdim miçe çawekem
amojgarî bo mistefa begî biray
1
1103
min le çawit çawekem sewdaserim wek pyawî gêj
1
1267
ey delîlî bê delîl û ey newayî bî nwa
2
1939
yałła we ḧacet sipîdey ekirem
2
1540
qumrîy baẍî fi’ewḧî hem şifî’ alimzinbîn
1
1453
le řêguzarê
leser řêbazî ḧeme aẍay derbendifeqere
1
1106
ey seba tubî û xwa aramî gyanim wa le kwê
5
1827
ey xwa to xot xway te’rîfit bo min nakirê
1
1633
taze zanîwte ’ezîzim ’ebid û xizmetkartim
1
1142
be berdî dûrî bałaket şikandit şûşeyî sebirim
1
1148
kwa netîcey mekteb û teḧsîl û kird û kareket
bo ew mindałe begzadaney sałî 1937 ke neyantiwanî le şarî kifrî û silêmanî û baqûbe xwêndin tewaw biken be des betałî geřanewe.
1
1149
xoş wiłatêkî dił araye dyarî seyd xelîl
bo qebiristanî seyd xelîl
2
1220
şewê nûrîn wekû bextî se’îdan
baramî řezabeg
1
1014
hana hamseran ce êşî dûrî
1
1295
werin yaran temaşa ken çi şîrîn newbeharêke
2
1269
em şeřnameyem bo gişt gelî kurd
şeřnamey şêx meḧmûdî nemir
2
1185
medḧî egrîcey peşêw û çawî mest û piř xumar
dway ḧukmî zatî kirdin
2
1371
çûyte kwê ey nazenîn ey ahûyî deştî xeta
1
1271
yen we tîẍ êş ḧeme dił xisten
şînî «ḧeme»y kuřî mîne caf û «xesrew»y kuřî dawid begî mamî
2
1090
mezre’ey bextî hemû kes da’îma newrozîye
1
1152
xwa haware wa mirdim dewayî derdekem key bê
1
1287
çawekem tu bî û xwa fermû e maway min şewê
1
1167
şewê wek lîlة alqidrî mukeřřem
ledaykibûnî fetaḧî kerîm beg
1
994
pêm biłê cana eto qed ’er’erî ya guł benî
1
1142
ey felek kurd kuřî toy kuşt biray toy serbiřî
1
1169
ax nemirdayem azîz gyanekem
1
1002
şewî sêşemme se’at sêyî şew
hoşyarî xald beg
1
1038
mîrî mukirem serwerî ’adîl kerîmî ba kerem
bo kerîm begî bawkî
1
1189
le řêguzarê le naw maşînê
1
1030
suḧbetêke meḧze eykem nabê ’aciz bî bira
şîwenî berxekey xald beg
1
1152
hełgurd îsim to şaxî kurdane
amojgarî bo hełgurdî mistefa beg be zimanî bawkîyewe
1
1091
şeha yařeb ke em cejnet mubarek bêt û pîroz bê
mubarek bayî cejnî qurban le ḧeme begî fetaḧ begî mamî
1
1330
îqbałim cahim gewrem salarim
bo kerîm beg (bawkî)
1
1016
ey qełay şîrwane neş’ey pars caranit heye
bo qełay şîrwane
1
1201
dulbera swên bê be çawî piřxumarî kałî to
1
1336
’usman fîdat bam
lałanewe le dergay «’usman biřinde» bo çaw’êşe
1
1464
bira gyan emşew to kos nûten
be ziban xald begî řeza begewe, beşwên koç kirdinî nazarekeyda
2
1399
qîblekem ḧûrim îmanim dînim
1
1155
azîz qesemim we say desmałit
1
1064
ey dił kota ker zayełe û wey wey
3
1353
ewa sûtam le ḧesretda seba to bî û xwa îmşew
1
1253
yaran min dîsan newbey zarîmen
2
1181
em załme xwênxiware wa řesene cafe
leser řêbazî şî’rêkî şêx řeza
1
1102
pêm biłê cana ke to qed ’er’erî ya guł benî
1
1264
xałoy xatirxa û pîrî derwêşan
cwawî nameyekî şêx ’usman newey şêx ’ela’eddîn neqşibendî
1
1103
qewmîne le ber çawim baz afetê qewmawe
şîwen bo eḧmed begî wesman paşa (eḧmed muxtar)
2
1140
bijî yaneyî serkewtin û ser berzîyî kurdan
bo yaney serkewtin
1
1118
ey weten zor dulbere deşt û dyare cwaneket
1
1477
’aşiqî şêwey kesêkim mehweşî sîmîn beden
1
1250
dîsan çîye em ḧeşre le naw mîlletî kurda
şêwen bo çwar efsereke (’îzzet, xoşnaw, qudsî, xêrułła)
2
1171
ẍemzey çaweket xistûmî be daw
2
1107
eman cana ewa mirdim le ḧesret mahî tabanit
1
1127
ey çerxî felek çerxî nîl řeng
1
1144
ewa sułtanî newrozî supay tîp tîpî hênawe
2
1137
nîgara mayeyî ’umir û jyanim
1
1037
eman sûtam ewa mirdim le lam jehrawe em jîne
2
1131
şewê mubarek wek şewî berat
ledaykibûnî ’elî kerîm beg
1
1288
qełem binûse be xwênî diłim
şîwen bo «aftaw»y kiçî û «ḧeme»y kuřî. ḧeme le 16/4/1963 mird û aftawîş le temenî hejde sałîda le sałî 1963 mird.
2
1175