Dîwanî Mîne Caf

Dîwanî Mîne Caf

Form:
Helbest
Ziman:
Kurdîya Navîn, Kurdîya Goranî
Sala weşanê:
1965

Çapan:

  • دیوانی مینە جاف، مستەفا نەریمان، بەغدا: مطبعة الجاحظ، ١٩٩٠.

li VejînBooksde:

Li databinikê zêdebûyî:
100% (201 Ji 201)
Wexta xwendinê:
3 Seet û 18 Xulek
hejmara dîninan:
9238
Beşdaran:

Naverok:

witî bo çî nema hoşt witim be xwa leber çawit

1
1838

le bîst û çwarî mangî qurbana

ledayk bûnî hîway kuřî ’elî kerîm beg
1
1469

hey laye laye sertîp lay laye

layelaye bo sertîpî kuřî be zimanî daykyewe
3
1954

wa behare dulbera qumrî be serwê şad ebê

1
1657

eman cana ewa mirdim le ḧesret mahî tabanit

1
1608

le wextêka ke zor mat û ẍemîn bûm

cwawî namey şêx emîn kuřî şêx ’ebdułłay kanî qadir
2
1510

sirweket boy ’enber û ’udî qumare ey seba

1
1797

řojê ce řojan ne şwên hewarê

2
1605

yekyetî lem nawçeye beynêke dengî daweto

ledway şořşî 14y temmuzî 1958, ’ebdulkerîm qasim le bełênî birayetî û hawbeşîy kurd paşegez buwe û destî daye şeř firoştin û perit kirdinî kurd
1
1585

şewqî şołey şem kułmî nazaran

2
1640

mezre’ey bextî hemû kes da’îma newrozîye

1
1618

ẍemim çîn çîn be dił bo zułfî piřçîn

1
1671

yałła we ḧacet sipîdey ekirem

2
2068

bênewe qewmîne çarê wa bełayê hatuwe

be boney be dewłet bûnî îsra’îlewe le sałî 1948 ke kulle hemû genim û co û kiştukalî kurdistanî xward
2
1751

beynê bû le naw tarîkî û zułmat

mubarekbayîy govarî şefeq
1
1595

hana hamseran ce êşî dûrî

1
1775

ey zuban wek bilbilî goya were meydanewe

bo «pîremêrd» le supasî şî’rekanî «duwanekey şwên małewe»
1
1575

qewmîne le ber çawim baz afetê qewmawe

şîwen bo eḧmed begî wesman paşa (eḧmed muxtar)
2
1632

ẍemzeyî ew şoxe mułkî diłmî wêran kirduwe

1
1750

muddetêke bo ehalî kurdî cergim let lete

yekem şî’ir le 12 sałîda
1
2105

dête kuł xwênî geşî laşeyî meqtûl

bo řojî řeşî şeşî eylûlî sałî 1930
1
1604

her kesê kurd bê be kurdî jyabê

bo şêx meḧmûd
1
1757

e her kwê eçim laşey cwanane

bo lafaw û bûmelerzey sałanî 1957û 1958
2
1502

epirsî ger le eḧwałim nîgarim swên be çawanit

1
1652

be ẍemzey çawekanit xwênî minî bêçare meřêjêne

1
1690

ey xwa to xot xway te’rîfit bo min nakirê

1
2142

sertîp ’ezîzim fexrî zînganîm

bo «sertîp»
2
1490

şîn û waweylaye yaran tête gwêm dengî girîn

şîwen bo şêx qadrî ḧuseynî sołe
1
2125

nîşaney zelzeley meḧşer se’atêke le dunyada

1
1636

řojê we řizok çûm bo kerkûk şar

mangî temmûzî sałî 1962şa’îr eçê bo kerkûk le şemendeferda çawî be şoxêkî cwan ekewê û em parçe şî’rey be serda heł eda.
3
1690

bê guman wek cennete deşt û mekanî seyd xelîl

1
1737

şewî hîcrane dyare řoj le min nabêtewe emşew

1
1777

ey dił ye heway newbeharanen

1
1893

şewî sêşemme se’at sêyî şew

hoşyarî xald beg
1
1548

min çî ḧełqey bezim yaranî gyanî

1
1622

tu xwa pêm biłê er çerxî dewran

şîwen bo ’ebdułła begî keyxesrew begî caf
1
1524

suḧbetêke meḧze eykem nabê ’aciz bî bira

şîwenî berxekey xald beg
1
1629

şewê nûrîn wekû bextî se’îdan

baramî řezabeg
1
1504

řefîq waçe pêm

2
1579

fîday sirwet bam hay nesîm wexten

=befir çwar şew řyê bestibû le «mensûr elkan». małî azîzekey mîne hatbûne «herdey seyyare» le «miley narincełe» û lenaw befra małyan hełdabû, zorîş lêwe nizîk bûn, bełam ney’ewêra biçête lay çûnke kerîm begî bawkî swênî lê xwardibû. mîne em şî’rey nard
3
1692

pîremêrd dyare ezanî to hewałî ’êlekem

pirsyar le «pîremêrd»y şa’îr
2
1806

dulbera ta key binałim şew heta fecrî seḧer

1
1833

ey laye laye ḧesen lay laye

fehîme xanî hawserî kerîm beg laye laye bo ḧesenî kuřî ekat
2
1743

ey dił wa dyare bawit nemawe

2
1627

musułmanan çîye tedbîr le ’îşqî mangî řuxsarê

2
1709

bêkes kesî to qewmekey bê kes

şîwenî «fayq bêkes»
2
2151

te’elluq derdî bê dermane kake

şîwen bo ḧeme begî fetaḧ begî mamî
1
1471

řołe ḧeme gyan were gwê şil ke

bo ḧemey kuřî
2
1584

gułî ẍunçey gułistanim melîḧe

bo melîḧey hawserî
1
1693

ey qełay şîrwane neş’ey pars caranit heye

bo qełay şîrwane
1
1697

pêm biłê ta key le dûrît dił be êş û xeste bim

1
1800

hat nîday îrcî’î perwazî ekird řoḧî kerîm

mêjûy koçî beheştî kerîm begî bawkim
1
1618

sirwet bam bazekey seḧer

2
1643

şewê wek lîlة alqidrî mukeřřem

ledaykibûnî fetaḧî kerîm beg
1
1464

ya ẍews şabazî zatî ełłay to

penah bo ḧezretî ẍews le wextêka be nexoşîy jan û ba dest û pêm awsabû, be daremeyt hełyan egirtim, çûme beẍdad çûme qapîy serdarî ewlya ḧezretî ẍews payey biłinditir bê.
1
2115

be berdî dûrî bałaket şikandit şûşeyî sebirim

1
1627

xwa haware wa mirdim dewayî derdekem key bê

1
1805

dił wekû qumrî le ḧesret serwekey bałatewe

pênc xiştekî leser şî’rêkî narî
3
2221

ey çerxî felek çerxî nîl řeng

1
1623

çawekem swên be çawanit şêt û wêtî xałî tom

1
1807

îqbałim cahim gewrem salarim

bo kerîm beg (bawkî)
1
1477

min le çawit çawekem sewdaserim wek pyawî gêj

1
1766

çûyte kwê ey nazenîn ey ahûyî deştî xeta

1
1731

dulbera swên bê be çawî piřxumarî kałî to

1
1845

fereḧder wek nesîmî ber beyanî

mêjûy le dayk bûnî ḧeme se’îdî ḧeme begî amozam
1
1484

le tom metlûbe řebbî keř bê şeytan

1
1581

be noy eylûl û payîz fesłî diłkeş

ledaykibûnî meḧmûd sertîp
1
1630

gyane wa der çû beden sûtawe qasd we’deye

1
1659

êwarey cum’e wa le řadyo

2
1504

ey seyd xelîl serdarî seran

le qebiristanî seyd xelîl
2
1607

ewa sûtam le ḧesretda seba to bî û xwa îmşew

1
1742

le dûrî qametit cana heta key dił be efẍan bê

1
1700

guł çemen araye emřo ẍunçe pişkûtuwe

1
1742

le weqtî şefeq kirdî numayan

ledaykibûnî ḧesenî kerîm beg
1
1441

şewî hîcrane ya yełdaye emşew

1
2013

ey delîlî bê delîl û ey newayî bî nwa

2
2477

hate gwêm dengê le perdey ’alemî erwaḧewe

1
1698

ey xem teşrîf ker yaget betałen

1
1547

hana her hawar komełî mîllet

bo lêqewmawanî lafawekey silêmanî
2
1606

qasd nameket awerd dawe pêm

cwab namekey gileyî dwîr
2
1917

azîz to pirşey hesêrey çawit

2
1869

ya îlahî sa be lutifit řeḧmê wa taqet nema

1
2259

serdarî serwer fexrî zînganîm

sałî 1940 şa’îr be dił giranîyewe kelarî be cê hêşt û çû bo awayî «goban» le řojhełatî kelarewe. kerîm begî bawkî enêrê beşwênîda, mîne caf nageřêtewe û bem şî’re wełamî bawkî edatewe:
2
1665

ey fełek ta key be sobî her wekî zamanî dił

1
1768

ey dił kota ker zayełe û wey wey

3
1868

nîgara mayeyî ’umir û jyanim

1
1504

seyrî ke bîxwênero tu bî xwa kake řeşe

2
1829

ne řaguzarê

1
1542

ey kurd zułim û zor xwên xwaranî to

1
1607

ey qełay paşa qesrî ser sîrwan

giftugo legeł «qełay paşa»
3
1607

min ke nařasî dekem lem çerxe řasêkim nedî

1
1510

şemał amanen

2
1704

ey guł be gwêrey qiset wa dyare

2
1592

ya řesûlełła meded besrawe lêm qapîy necat

1
1982

ey xwa tu xwa be lutifit çarî karî min bike

1
1966

ey ’ezîzî řoḧ û dił ey nûrî her dû dîdekem

pênç xiştekî leser şî’rî «kurdî»
3
2322

ey xuda her to xudayî lamekanî ey xuda

1
2107

mewlam zamî to

şîwen bo kerîm begî bawkim
3
1823

biřo name biłê cejne mubarek bêt û řengîn bê

cejne pîroze bo dawid begî fetaḧ begî mamî
1
1633

ey seba tubî û xwa aramî gyanim wa le kwê

5
2364

mîrim ḧisên beg terfeney şaran

çûne ser qełay paşa
2
1478

hey laye laye serkewt lay laye

lay lay ḧebe xanî kerîm beg bo serkewtî kuřî
1
1773

muddetêke dił be tîrî ’eşq derdî karîye

1
1771

ew cejne ke me’nay be ḧeqîqet xem û tem bê

1
1506

em şeřnameyem bo gişt gelî kurd

şeřnamey şêx meḧmûdî nemir
2
1681

ey weten zor dulbere deşt û dyare cwaneket

1
2009

le wirşey pirtewî řûy to serim lê têk çuwe gyane

1
1727

sertîp nemamî baẍî zînganîm

amojgarî bo «sertîp»
2
1682

şewê mubarek wek şemey şerîf

ledaykibûnî qadrî řeza beg
1
1514

were qasîd dexîlit bim mewêse zû be zû tu xwa

bo ḧesen fehmî begî caf
2
1576

ey kurd ey weten ey gelî bedbext

şîwenî şêx meḧmûd
2
1917

ya şêx řapeře şeřî derbene

bo şêx meḧmûd
1
1536

ẍemzey çaweket xistûmî be daw

2
1650

şewê şîrîn û diłkeş wek şewî ’îd

ledaykibûnî salarî dawid beg (1357y koçî)
1
1481

ax nemirdayem azîz gyanekem

1
1505

’aşiqî şêwey kesêkim mehweşî sîmîn beden

1
1763

îşaret ke be birjangit biłê xwênim biřêjin zû

1
1894

musteẍrîqî ’îsyanim bî behre le ta’et xom

ḧałetî xom
1
1577

eger mecnûnî řûsaram leber ew perçeme tatay

1
1564

babe gyan fermût ḧesen le kwêye

şîwen bo kerîm begî bawkî
1
1662

dîsan çîye em ḧeşre le naw mîlletî kurda

şêwen bo çwar efsereke (’îzzet, xoşnaw, qudsî, xêrułła)
2
1668

ey seba ey meḧremî esrarî cem’î ’aşiqan

2
1696

çawekem fermû hemû amadeye bezim û tereb

2
1896

ewsa ke heta dunya dunya bû

sikała
1
1579

werin dûbare be zamî nowe

bo lafawekey 1957y silêmanî
2
1496

bira gyan ama namey piř le xem

bo ’ezîzî fetaḧî meḧmudî yarweys le hełebce
1
1504

er hey azîz gyan şay şekerrazan

1
1638

taze zanîwte ’ezîzim ’ebid û xizmetkartim

1
1633

řojê minewwer be nûrî yezdan

şahoy mistefa beg
1
1543

çîye em şor û ẍewẍaye ke ’alem giştî giryane

şîwenî mamî, «miḧemed begî fetaḧ beg»
1
1683

qełay ser berzî kurd û kurdistan

bo şêx meḧmûd
1
1684

le tarîxa ełêt bazê be bazê

1
1520

ewa sułtanî newrozî supay tîp tîpî hênawe

2
1602

le’lî ser ciqey tac tacdaran

mîne caf daway kiçêk ekat. małî kiçeke ełên eger kerîm beg nameyan bo nenûsêt û řazî nebêt naydenê. kerîm begîş řazî nîye û nameyan bo nanûsêt:
2
1500

le řêguzarê

leser řêbazî ḧeme aẍay derbendifeqere
1
1550

azîz qesemim we say desmałit

1
1540

fîraq řîşey le bin hênam řefîq tu xwa dewam çî bê

1
1544

girtim yarî no girtim yarî no

2
1640

kwa netîcey mekteb û teḧsîl û kird û kareket

bo ew mindałe begzadaney sałî 1937 ke neyantiwanî le şarî kifrî û silêmanî û baqûbe xwêndin tewaw biken be des betałî geřanewe.
1
1628

şemał le bextim

2
1677

ey felek kurd kuřî toy kuşt biray toy serbiřî

1
1664

qełem binûse be xwênî diłim

şîwen bo «aftaw»y kiçî û «ḧeme»y kuřî. ḧeme le 16/4/1963 mird û aftawîş le temenî hejde sałîda le sałî 1963 mird.
2
1697

řojê mubarek pak û munewwer

ledaykibûnî serbestî dawid beg
1
1379

saqî lew bade xumar eşkênê

2
1695

xałoy xatirxa û pîrî derwêşan

cwawî nameyekî şêx ’usman newey şêx ’ela’eddîn neqşibendî
1
1600

beḧsî dûrîyeket ey nûrî beser

wełamî namey şa’îr bo miḧemed se’îd begî amozay le kelar
2
1863

nazenîn nazit dekêşim min be sed ’înwanewe

1
1799

ewa min mirdim miçe çawekem

amojgarî bo mistefa begî biray
1
1616

werin yaran temaşa ken çi şîrîn newbeharêke

2
1764

xoş wiłatêkî dił araye dyarî seyd xelîl

bo qebiristanî seyd xelîl
2
1697

ha be carê kawlî kird çerxî bed gerdiş be qîn

mersyey ḧacî biraym beg
1
1540

em ’erzuḧałem eygirim we des

pařanewe le baregay ḧezretî ẍews be nawî şikayetî ḧałewe
3
1801

seyrî em bała dełêy serwî hełçuwe

1
1658

witî kêy to witim ’aşiq witî bo çî witim řûy to

1
1955

birîndarim be peykanî dû çawî

1
1636

’aşiqî çawit çi dexłêkî le pyałe û mey heye

1
1691

mame gyan řořo betałe řeḧmetî ḧeq metłebe

1
1819

were tubîw xwa yek yek leḧze ba şêwet zyaret kem

1
1722

şewêkî şerîf nûranî û řûnak

ledaykibûnî hełgurdî mistefa beg
1
1530

serxoşt kirdim be meylî xot be pyałe û şerab

pênc xiştekî le ser şî’rêkî «kurdî»
1
1634

dexîlit bim weku ’areb be qurban dest û damanit

bo şêx ḧesenî qereçêwar
1
2048

’usman fîdat bam

lałanewe le dergay «’usman biřinde» bo çaw’êşe
1
1998

eman sûtam ewa mirdim le lam jehrawe em jîne

2
1661

azîz gyan mayey jîn û zînganîm

1
2020

hana ha we lat peykekey seḧer

1
1645

çawekem tu bî û xwa fermû e maway min şewê

1
1681

qumrîy baẍî fi’ewḧî hem şifî’ alimzinbîn

1
1927

ax le des fîraq û daẍ û ax le des hîcranî yar

1
1799

medḧî egrîcey peşêw û çawî mest û piř xumar

dway ḧukmî zatî kirdin
2
1903

be sirwey bay nesîm pişkawe guł em berbeyanane

1
1879

qîblekem ḧûrim îmanim dînim

1
1684

çe bikem min ce des şûmîy bextekem

1
1662

hełgurd îsim to şaxî kurdane

amojgarî bo hełgurdî mistefa beg be zimanî bawkîyewe
1
1581

şewê mubarek wek şewî berat

ledaykibûnî ’elî kerîm beg
1
1783

şewê piř le keyf her wek şewî ’îd

ledaykibûnî serdarî dawid beg
1
1557

em załme xwênxiware wa řesene cafe

leser řêbazî şî’rêkî şêx řeza
1
1598

yen we tîẍ êş ḧeme dił xisten

şînî «ḧeme»y kuřî mîne caf û «xesrew»y kuřî dawid begî mamî
2
1589

ke min şîrwane cêgem bê le fîrdewsî berînim çî

1
1530

pêm biłê cana eto qed ’er’erî ya guł benî

1
1630

ane hay ne kû

bo mergî «dursin xanim»y daykî
2
1557

seba em subḧî sirwey to şemîmî muşkî tatare

1
1608

şoxê ce ezeł wêş selar nebo

1
1467

ey fełek bo kurd xwênexoy to bû

bo lafawî silêmanî û qizrebat û qerexan û erkewazî û bûmelerzey kirmaşan û hemedan
3
1825

pêm biłê cana ke to qed ’er’erî ya guł benî

1
1788

mîrî mukirem serwerî ’adîl kerîmî ba kerem

bo kerîm begî bawkî
1
1671

şeha yařeb ke em cejnet mubarek bêt û pîroz bê

mubarek bayî cejnî qurban le ḧeme begî fetaḧ begî mamî
1
1878

dengî waweylaye dîsan tête gwêm giryan û şîn

bo mirdinî mamî xoy «řeza begî fetaḧ beg»
1
1796

yaran min dîsan newbey zarîmen

2
1721

ey dił wa behar dîsan amawe

1
1575

we naçar leber çarey derdî dił

2
1777

ey bitxanekey lay derbenî xan

bo bitxanekey lay derbendîxan
2
1863

zar û zamarim be ẍemzey tîrî çawî dulberê

2
1879

şiney sirwey nesîmî meqdemî diłdare em subḧe

çûne şîrînî xwardinî daykî sertîp
1
1547

ey xwa yaxî û xecałetbarim

1
1985

le řêguzarê le naw maşînê

1
1523

xało to lûley perebêleket

şîwen bo xałoy (’ezîz şaswarî terxanî)
1
1553

bijî yaneyî serkewtin û ser berzîyî kurdan

bo yaney serkewtin
1
1606

bira gyan emşew to kos nûten

be ziban xald begî řeza begewe, beşwên koç kirdinî nazarekeyda
2
1890

şahbazî ewlya ey şahî geylanî leqeb

1
2175

mubarek řojê her wek subḧî newroz

ledaykibûnî daray dawid beg
1
1505

merḧeba ey şahî dewran riḧimit lil’almîn

7
2844