Dîwanî Mîne Caf
Berhema:
Form:
Helbest
Ziman:
Kurdîya Navîn, Kurdîya Goranî
Sala weşanê:
1965
Çapan:
- دیوانی مینە جاف، مستەفا نەریمان، بەغدا: مطبعة الجاحظ، ١٩٩٠.
li VejînBooksde:
Li databinikê zêdebûyî:
100% (201 Ji 201)
Wexta xwendinê:
3 Seet û 18 Xulek
hejmara dîninan:
9794
Beşdaran:
- Hełałe Newîdî: Taypkirin
- Aso Meḧmûdî: Amadekirin ji bo databeys
Naverok:
ey fełek bo kurd xwênexoy to bû
bo lafawî silêmanî û qizrebat û qerexan û erkewazî û bûmelerzey kirmaşan û hemedan
3
1992
şewê nûrîn wekû bextî se’îdan
baramî řezabeg
1
1685
ey fełek ta key be sobî her wekî zamanî dił
1
1932
qumrîy baẍî fi’ewḧî hem şifî’ alimzinbîn
1
2084
ey çerxî felek çerxî nîl řeng
1
1793
hełgurd îsim to şaxî kurdane
amojgarî bo hełgurdî mistefa beg be zimanî bawkîyewe
1
1770
sertîp nemamî baẍî zînganîm
amojgarî bo «sertîp»
2
1869
her kesê kurd bê be kurdî jyabê
bo şêx meḧmûd
1
1949
řojê we řizok çûm bo kerkûk şar
mangî temmûzî sałî 1962şa’îr eçê bo kerkûk le şemendeferda çawî be şoxêkî cwan ekewê û em parçe şî’rey be serda heł eda.
3
1882
mubarek řojê her wek subḧî newroz
ledaykibûnî daray dawid beg
1
1685
îqbałim cahim gewrem salarim
bo kerîm beg (bawkî)
1
1660
qełem binûse be xwênî diłim
şîwen bo «aftaw»y kiçî û «ḧeme»y kuřî. ḧeme le 16/4/1963 mird û aftawîş le temenî hejde sałîda le sałî 1963 mird.
2
1874
seyrî ke bîxwênero tu bî xwa kake řeşe
2
1995
le bîst û çwarî mangî qurbana
ledayk bûnî hîway kuřî ’elî kerîm beg
1
1653
ey felek kurd kuřî toy kuşt biray toy serbiřî
1
1845
le řêguzarê
leser řêbazî ḧeme aẍay derbendifeqere
1
1712
ey seyd xelîl serdarî seran
le qebiristanî seyd xelîl
2
1794
bê guman wek cennete deşt û mekanî seyd xelîl
1
1925
çe bikem min ce des şûmîy bextekem
1
1823
ewa sûtam le ḧesretda seba to bî û xwa îmşew
1
1920
gyane wa der çû beden sûtawe qasd we’deye
1
1828
ey xwa yaxî û xecałetbarim
1
2166
azîz to pirşey hesêrey çawit
2
2087
were qasîd dexîlit bim mewêse zû be zû tu xwa
bo ḧesen fehmî begî caf
2
1723
dił wekû qumrî le ḧesret serwekey bałatewe
pênc xiştekî leser şî’rêkî narî
3
2438
şoxê ce ezeł wêş selar nebo
1
1626
ya şêx řapeře şeřî derbene
bo şêx meḧmûd
1
1683
hana hamseran ce êşî dûrî
1
1926
êwarey cum’e wa le řadyo
2
1652
min le çawit çawekem sewdaserim wek pyawî gêj
1
1946
taze zanîwte ’ezîzim ’ebid û xizmetkartim
1
1782
dîsan çîye em ḧeşre le naw mîlletî kurda
şêwen bo çwar efsereke (’îzzet, xoşnaw, qudsî, xêrułła)
2
1829
yałła we ḧacet sipîdey ekirem
2
2293
ey qełay şîrwane neş’ey pars caranit heye
bo qełay şîrwane
1
1885
ewa min mirdim miçe çawekem
amojgarî bo mistefa begî biray
1
1779
te’elluq derdî bê dermane kake
şîwen bo ḧeme begî fetaḧ begî mamî
1
1654
ey guł be gwêrey qiset wa dyare
2
1761
serdarî serwer fexrî zînganîm
sałî 1940 şa’îr be dił giranîyewe kelarî be cê hêşt û çû bo awayî «goban» le řojhełatî kelarewe. kerîm begî bawkî enêrê beşwênîda, mîne caf nageřêtewe û bem şî’re wełamî bawkî edatewe:
2
1813
ane hay ne kû
bo mergî «dursin xanim»y daykî
2
1745
ey xwa to xot xway te’rîfit bo min nakirê
1
2319
fîday sirwet bam hay nesîm wexten
=befir çwar şew řyê bestibû le «mensûr elkan». małî azîzekey mîne hatbûne «herdey seyyare» le «miley narincełe» û lenaw befra małyan hełdabû, zorîş lêwe nizîk bûn, bełam ney’ewêra biçête lay çûnke kerîm begî bawkî swênî lê xwardibû. mîne em şî’rey nard
3
1873
hate gwêm dengê le perdey ’alemî erwaḧewe
1
1859
ey dił wa dyare bawit nemawe
2
1803
ẍemim çîn çîn be dił bo zułfî piřçîn
1
1823
şewî hîcrane ya yełdaye emşew
1
2229
were tubîw xwa yek yek leḧze ba şêwet zyaret kem
1
1916
azîz gyan mayey jîn û zînganîm
1
2183
şewî sêşemme se’at sêyî şew
hoşyarî xald beg
1
1720
witî bo çî nema hoşt witim be xwa leber çawit
1
2035
be noy eylûl û payîz fesłî diłkeş
ledaykibûnî meḧmûd sertîp
1
1809
xałoy xatirxa û pîrî derwêşan
cwawî nameyekî şêx ’usman newey şêx ’ela’eddîn neqşibendî
1
1750
le wirşey pirtewî řûy to serim lê têk çuwe gyane
1
1888
gułî ẍunçey gułistanim melîḧe
bo melîḧey hawserî
1
1872
ya îlahî sa be lutifit řeḧmê wa taqet nema
1
2466
şîn û waweylaye yaran tête gwêm dengî girîn
şîwen bo şêx qadrî ḧuseynî sołe
1
2299
zar û zamarim be ẍemzey tîrî çawî dulberê
2
2050
ey xuda her to xudayî lamekanî ey xuda
1
2273
azîz qesemim we say desmałit
1
1708
’aşiqî şêwey kesêkim mehweşî sîmîn beden
1
1942
sirwet bam bazekey seḧer
2
1830
şewê wek lîlة alqidrî mukeřřem
ledaykibûnî fetaḧî kerîm beg
1
1604
ey bitxanekey lay derbenî xan
bo bitxanekey lay derbendîxan
2
2030
ya řesûlełła meded besrawe lêm qapîy necat
1
2150
le tarîxa ełêt bazê be bazê
1
1683
’usman fîdat bam
lałanewe le dergay «’usman biřinde» bo çaw’êşe
1
2171
xało to lûley perebêleket
şîwen bo xałoy (’ezîz şaswarî terxanî)
1
1721
çawekem fermû hemû amadeye bezim û tereb
2
2088
ey weten zor dulbere deşt û dyare cwaneket
1
2177
hey laye laye serkewt lay laye
lay lay ḧebe xanî kerîm beg bo serkewtî kuřî
1
1978
dête kuł xwênî geşî laşeyî meqtûl
bo řojî řeşî şeşî eylûlî sałî 1930
1
1785
ey seba tubî û xwa aramî gyanim wa le kwê
5
2566
şewê mubarek wek şemey şerîf
ledaykibûnî qadrî řeza beg
1
1681
hana her hawar komełî mîllet
bo lêqewmawanî lafawekey silêmanî
2
1795
řołe ḧeme gyan were gwê şil ke
bo ḧemey kuřî
2
1796
xoş wiłatêkî dił araye dyarî seyd xelîl
bo qebiristanî seyd xelîl
2
1890
eman sûtam ewa mirdim le lam jehrawe em jîne
2
1833
qełay ser berzî kurd û kurdistan
bo şêx meḧmûd
1
1878
yen we tîẍ êş ḧeme dił xisten
şînî «ḧeme»y kuřî mîne caf û «xesrew»y kuřî dawid begî mamî
2
1764
min çî ḧełqey bezim yaranî gyanî
1
1785
babe gyan fermût ḧesen le kwêye
şîwen bo kerîm begî bawkî
1
1833
nîgara mayeyî ’umir û jyanim
1
1677
ey seba ey meḧremî esrarî cem’î ’aşiqan
2
1865
mezre’ey bextî hemû kes da’îma newrozîye
1
1787
ey xem teşrîf ker yaget betałen
1
1714
eman cana ewa mirdim le ḧesret mahî tabanit
1
1787
pêm biłê cana eto qed ’er’erî ya guł benî
1
1802
fereḧder wek nesîmî ber beyanî
mêjûy le dayk bûnî ḧeme se’îdî ḧeme begî amozam
1
1654
nazenîn nazit dekêşim min be sed ’înwanewe
1
1983
le weqtî şefeq kirdî numayan
ledaykibûnî ḧesenî kerîm beg
1
1611
beḧsî dûrîyeket ey nûrî beser
wełamî namey şa’îr bo miḧemed se’îd begî amozay le kelar
2
2045
ey delîlî bê delîl û ey newayî bî nwa
2
2645
min ke nařasî dekem lem çerxe řasêkim nedî
1
1669
řojê minewwer be nûrî yezdan
şahoy mistefa beg
1
1691
ax nemirdayem azîz gyanekem
1
1690
kwa netîcey mekteb û teḧsîl û kird û kareket
bo ew mindałe begzadaney sałî 1937 ke neyantiwanî le şarî kifrî û silêmanî û baqûbe xwêndin tewaw biken be des betałî geřanewe.
1
1802
yaran min dîsan newbey zarîmen
2
1883
şewê piř le keyf her wek şewî ’îd
ledaykibûnî serdarî dawid beg
1
1781
merḧeba ey şahî dewran riḧimit lil’almîn
7
3086
em şeřnameyem bo gişt gelî kurd
şeřnamey şêx meḧmûdî nemir
2
1872
şewî hîcrane dyare řoj le min nabêtewe emşew
1
1958
xwa haware wa mirdim dewayî derdekem key bê
1
2013
ax le des fîraq û daẍ û ax le des hîcranî yar
1
1961
epirsî ger le eḧwałim nîgarim swên be çawanit
1
1802
sirweket boy ’enber û ’udî qumare ey seba
1
1960
yekyetî lem nawçeye beynêke dengî daweto
ledway şořşî 14y temmuzî 1958, ’ebdulkerîm qasim le bełênî birayetî û hawbeşîy kurd paşegez buwe û destî daye şeř firoştin û perit kirdinî kurd
1
1733
çîye em şor û ẍewẍaye ke ’alem giştî giryane
şîwenî mamî, «miḧemed begî fetaḧ beg»
1
1857
řefîq waçe pêm
2
1743
le dûrî qametit cana heta key dił be efẍan bê
1
1883
pêm biłê ta key le dûrît dił be êş û xeste bim
1
1971
şahbazî ewlya ey şahî geylanî leqeb
1
2332
ke min şîrwane cêgem bê le fîrdewsî berînim çî
1
1688
em ’erzuḧałem eygirim we des
pařanewe le baregay ḧezretî ẍews be nawî şikayetî ḧałewe
3
1969
qasd nameket awerd dawe pêm
cwab namekey gileyî dwîr
2
2078
eger mecnûnî řûsaram leber ew perçeme tatay
1
1742
pîremêrd dyare ezanî to hewałî ’êlekem
pirsyar le «pîremêrd»y şa’îr
2
1982
saqî lew bade xumar eşkênê
2
1901
ey qełay paşa qesrî ser sîrwan
giftugo legeł «qełay paşa»
3
1779
mîrim ḧisên beg terfeney şaran
çûne ser qełay paşa
2
1642
tu xwa pêm biłê er çerxî dewran
şîwen bo ’ebdułła begî keyxesrew begî caf
1
1695
hana ha we lat peykekey seḧer
1
1816
řojê mubarek pak û munewwer
ledaykibûnî serbestî dawid beg
1
1541
sertîp ’ezîzim fexrî zînganîm
bo «sertîp»
2
1684
e her kwê eçim laşey cwanane
bo lafaw û bûmelerzey sałanî 1957û 1958
2
1678
witî kêy to witim ’aşiq witî bo çî witim řûy to
1
2178
wa behare dulbera qumrî be serwê şad ebê
1
1818
em załme xwênxiware wa řesene cafe
leser řêbazî şî’rêkî şêx řeza
1
1758
muddetêke dił be tîrî ’eşq derdî karîye
1
1939
muddetêke bo ehalî kurdî cergim let lete
yekem şî’ir le 12 sałîda
1
2275
mîrî mukirem serwerî ’adîl kerîmî ba kerem
bo kerîm begî bawkî
1
1817
le tom metlûbe řebbî keř bê şeytan
1
1727
ewa sułtanî newrozî supay tîp tîpî hênawe
2
1788
er hey azîz gyan şay şekerrazan
1
1819
ey dił ye heway newbeharanen
1
2083
ẍemzeyî ew şoxe mułkî diłmî wêran kirduwe
1
1934
îşaret ke be birjangit biłê xwênim biřêjin zû
1
2075
dengî waweylaye dîsan tête gwêm giryan û şîn
bo mirdinî mamî xoy «řeza begî fetaḧ beg»
1
1971
bijî yaneyî serkewtin û ser berzîyî kurdan
bo yaney serkewtin
1
1769
ewsa ke heta dunya dunya bû
sikała
1
1746
suḧbetêke meḧze eykem nabê ’aciz bî bira
şîwenî berxekey xald beg
1
1800
ey ’ezîzî řoḧ û dił ey nûrî her dû dîdekem
pênç xiştekî leser şî’rî «kurdî»
3
2522
şiney sirwey nesîmî meqdemî diłdare em subḧe
çûne şîrînî xwardinî daykî sertîp
1
1710
şemał le bextim
2
1849
ya ẍews şabazî zatî ełłay to
penah bo ḧezretî ẍews le wextêka be nexoşîy jan û ba dest û pêm awsabû, be daremeyt hełyan egirtim, çûme beẍdad çûme qapîy serdarî ewlya ḧezretî ẍews payey biłinditir bê.
1
2289
şeha yařeb ke em cejnet mubarek bêt û pîroz bê
mubarek bayî cejnî qurban le ḧeme begî fetaḧ begî mamî
1
2058
şewê şîrîn û diłkeş wek şewî ’îd
ledaykibûnî salarî dawid beg (1357y koçî)
1
1644
medḧî egrîcey peşêw û çawî mest û piř xumar
dway ḧukmî zatî kirdin
2
2096
dexîlit bim weku ’areb be qurban dest û damanit
bo şêx ḧesenî qereçêwar
1
2217
le wextêka ke zor mat û ẍemîn bûm
cwawî namey şêx emîn kuřî şêx ’ebdułłay kanî qadir
2
1670
řojê ce řojan ne şwên hewarê
2
1783
dulbera ta key binałim şew heta fecrî seḧer
1
2033
ey laye laye ḧesen lay laye
fehîme xanî hawserî kerîm beg laye laye bo ḧesenî kuřî ekat
2
1980
şewqî şołey şem kułmî nazaran
2
1826
ew cejne ke me’nay be ḧeqîqet xem û tem bê
1
1709
mewlam zamî to
şîwen bo kerîm begî bawkim
3
1983
çawekem swên be çawanit şêt û wêtî xałî tom
1
2015
le řêguzarê le naw maşînê
1
1692
ha be carê kawlî kird çerxî bed gerdiş be qîn
mersyey ḧacî biraym beg
1
1721
qewmîne le ber çawim baz afetê qewmawe
şîwen bo eḧmed begî wesman paşa (eḧmed muxtar)
2
1796
ẍemzey çaweket xistûmî be daw
2
1813
ey dił kota ker zayełe û wey wey
3
2050
şewêkî şerîf nûranî û řûnak
ledaykibûnî hełgurdî mistefa beg
1
1700
ey kurd zułim û zor xwên xwaranî to
1
1774
bira gyan emşew to kos nûten
be ziban xald begî řeza begewe, beşwên koç kirdinî nazarekeyda
2
2073
dulbera swên bê be çawî piřxumarî kałî to
1
2030
şewê mubarek wek şewî berat
ledaykibûnî ’elî kerîm beg
1
1965
be sirwey bay nesîm pişkawe guł em berbeyanane
1
2087
werin dûbare be zamî nowe
bo lafawekey 1957y silêmanî
2
1673
ey dił wa behar dîsan amawe
1
1750
ne řaguzarê
1
1716
qîblekem ḧûrim îmanim dînim
1
1842
we naçar leber çarey derdî dił
2
1946
serxoşt kirdim be meylî xot be pyałe û şerab
pênc xiştekî le ser şî’rêkî «kurdî»
1
1797
musułmanan çîye tedbîr le ’îşqî mangî řuxsarê
2
1878
seba em subḧî sirwey to şemîmî muşkî tatare
1
1809
hey laye laye sertîp lay laye
layelaye bo sertîpî kuřî be zimanî daykyewe
3
2205
pêm biłê cana ke to qed ’er’erî ya guł benî
1
1955
ey kurd ey weten ey gelî bedbext
şîwenî şêx meḧmûd
2
2084
be berdî dûrî bałaket şikandit şûşeyî sebirim
1
1805
çûyte kwê ey nazenîn ey ahûyî deştî xeta
1
1912
girtim yarî no girtim yarî no
2
1809
biřo name biłê cejne mubarek bêt û řengîn bê
cejne pîroze bo dawid begî fetaḧ begî mamî
1
1803
ey xwa tu xwa be lutifit çarî karî min bike
1
2119
mame gyan řořo betałe řeḧmetî ḧeq metłebe
1
2005
be ẍemzey çawekanit xwênî minî bêçare meřêjêne
1
1868
werin yaran temaşa ken çi şîrîn newbeharêke
2
1940
hat nîday îrcî’î perwazî ekird řoḧî kerîm
mêjûy koçî beheştî kerîm begî bawkim
1
1782
guł çemen araye emřo ẍunçe pişkûtuwe
1
1913
çawekem tu bî û xwa fermû e maway min şewê
1
1840
seyrî em bała dełêy serwî hełçuwe
1
1832
şemał amanen
2
1863
birîndarim be peykanî dû çawî
1
1815
’aşiqî çawit çi dexłêkî le pyałe û mey heye
1
1838
bira gyan ama namey piř le xem
bo ’ezîzî fetaḧî meḧmudî yarweys le hełebce
1
1677
musteẍrîqî ’îsyanim bî behre le ta’et xom
ḧałetî xom
1
1736
beynê bû le naw tarîkî û zułmat
mubarekbayîy govarî şefeq
1
1762
bênewe qewmîne çarê wa bełayê hatuwe
be boney be dewłet bûnî îsra’îlewe le sałî 1948 ke kulle hemû genim û co û kiştukalî kurdistanî xward
2
1909
le’lî ser ciqey tac tacdaran
mîne caf daway kiçêk ekat. małî kiçeke ełên eger kerîm beg nameyan bo nenûsêt û řazî nebêt naydenê. kerîm begîş řazî nîye û nameyan bo nanûsêt:
2
1664
nîşaney zelzeley meḧşer se’atêke le dunyada
1
1815
fîraq řîşey le bin hênam řefîq tu xwa dewam çî bê
1
1695
ey zuban wek bilbilî goya were meydanewe
bo «pîremêrd» le supasî şî’rekanî «duwanekey şwên małewe»
1
1720
bêkes kesî to qewmekey bê kes
şîwenî «fayq bêkes»
2
2341