Mem û Zîn
Berhema:
Form:
Helbest
Ziman:
Kurdîya Jorîn
Sala weşanê:
1692
Çapan:
- احمد خانی، ''مم و زین''، استانبول: نجم استقبال مطبعهسی، ١٩١٩.
- احمد خانی، مم و زین، تیکستا کریتیک ترجما وپیشنجر: م. ب. رودنکو، مسکوا: انیستیتوی ملتید آسیا، ١٩٦٢.
- Ehmedê Xanî, ''Mem û Zîn'', Istanbul: Gün Yayinlari, 1968.
- ئەحمەدێ خانی، ''مەم و زین''، دانەیا عەزیزێ کوڕێ شیربارێ مامزێدی ئەوا ل سالا ١١٦٥ کۆچی هاتییە نڤیسین، بەرهەڤکرن: تەحسین ئیبراهیم دوسکی، دهۆک: سپیزێز، ٢٠٠٨.
li VejînBooksde:
Li databinikê zêdebûyî:
100% (60 Ji 60)
Wexta xwendinê:
2 Seet û 48 Xulek
hejmara dîninan:
19906
Beşdaran:
- Dezgeha Sipîrêz: Şandina nivîsan
- Aso Meḧmûdî: Amadekirin ji bo databeys
Naverok:
1
dîbaçe
3
4627
2
ti’dad ni’met şumarî, û tikirar şikirguzarya barî di sûretî ayînedarî û pirdeberdarya perurdigarîda digil ixttama bi munacatek muxteserê kirdî
4
4039
3
di ne’ta qelemê mesnû’at û serdefterê mewcûdat û ’eqlê me’qûlat û pêşdestê mexlûqat ḧezretê «sîd alsadat alimistifî ’ilîh efzil alsilwat»
5
3168
4
istid’ayê şefa’et û istişfa’ê meẍfiret ji cenabê saḧbê serîrê şefa’et di sûretê mi’racê da bi bal ḧezretê ’izzet
2
2628
5
eş’ara medîḧeta tewa’fê di kurdane bi şeca’et û ẍîretê izhara bedbextî û bê tal’ya wane digel hinde semaḧet û ḧemîyetê
3
4211
6
sebebê nezma kitabê bi vî ezmanî di sûretê şekwaya ji dewranî û gilya enba’ê di zemanî ku li bal wan yeksane hunerdanayî digel ’eyba nadanî
4
3987
7
fihirist seraẍaz kitab exbar û eş’ar ne’it elqab û esare di suret i’tiraf û iqrara bi’eciz û inkisar digel i’tizara guftar wî
5
3635
8
mebde’ê meqale di ne’ta ḧakmê buhtanê xudan iqbal «emîr zîn aldîn bin emîr ebdal» digel wesfa herdu hemşîre’êd wî saḧb cemal «zîn» û «sitî»yêd bê misal
5
2610
9
teḧsîna qumaş û kalayê walayê ḧusna ḧebîbane ’umûma te’rîza cewherê bihayê cemala sitî û zînane mexsûsa
1
2361
10
’etfê ’inan û licam be ser encame kelam
2
2241
11
dastana beyana newroza sultanî tesmyeyê mewsimê surûr û şadmanî bi mersûmê qedîmê kurdistanî ku wan digotê: sersal, ’ed dikirin bi ’îdê û sal
2
2493
12
bi derketna şehryane bi deştê ji bo seyrana sersal û geştê
2
2193
13
murexxes bûna wişaqan bi gulşena sersalê reẍbet kirna wane bi bazara ḧusin û cemalê
1
1993
14
mulaqî bûna tacdîn û memê ye bi sitî û zînê musteẍirq bûna wane di beḧra ’işq û evînê
5
2527
15
hişyarya memê û tacdîn ji bê hoşî û mexmûrya şeraba ’işqê agahî û xeberdarya wane ji sebeb û waste’ê wemeqê
4
1871
16
mu’awedeta sitî û zînê ji sersal û geştê istitla’a daye’ê li macera û serguzeştê
4
2036
17
tekirar istixbara daye’ê ji kunhê macerayê tesrîḧ û teqrîrê ewane ji keyfîyeta te’sîra hewayê
3
2009
18
tefeḧḧus û tefa’ula daye’ê ji remmalî keşfa ḧeqîqeta wî eḧwalî wiku xatemê asmanê fertût me’na nima nigînê yaqût
1
1865
19
delalet û teqrîra remmalye ji bo pîrê mwafqî «ma fî alzimîr» û muxalfî teqrîrê
4
2883
20
hemsuḧbetya wişaqan bi hemxilwetya miştaqan û waqfya wêye li ser weqtê ’uşaqan
2
1897
21
vegeřyana daye’ê v bal dildaran, ageh kirna wane ji isim û resmê birîndaran
3
2152
22
şifabexşya tebîbe’ê li derdê ’elîlan şefeqet û merḧemeta mîr li ḧalê zelîlan
6
2618
23
’erûsya sitî ji bo tacdînî tehî’e’ê esbabê şahye ji bo tehnîya ẍemgînî
6
2635
24
meqalê işti’alê şem’ê cemalê meḧbûbe, meqamê intiqalê iştiẍalê wisalê metlûbe
3
1995
25
wisûlê ke’be’ê murad û tewafe û ḧusûlê meqsedê muram û zifafe
4
2127
26
ḧîleperwazî û fitne’engîzya bekire ji ḧesedwerzya li tacdîn, ku bûy sebebê mîr neda memê zîn
6
2116
27
na’umêdya zînêye ji dewleta weslet û ḧezretê derdemendya wêye ji kurbeta furqet û ḧesretê
4
2201
28
hemdemya zînê digel ẍeman bi sebebê nifaq û na’’itimadya hemdeman
1
1908
29
mu’atebya zînê di gel sityê gaznida ḧûryê ji peryê
1
2048
30
mukaleme’ê hemrazê şem’e mudaweme’ê xunřêzî dem’e
1
2012
31
bulbulya zînêye digel perwane’ê perwanya wêye digel dîwane’ê
1
1979
32
mecnûnya memêye ji ’işqa leylayê, wamqya wîye ji derdê ’ezaryê
2
1959
33
mexatebeya memêye digel şetê cizîrê, mucawebeya ji ’işqa bê nezîrê
1
1948
34
mebaḧsya memê digel bayî hewadarya digel hewayî
2
2100
35
mucadeleya memêye bi dilê kul řa, muḧarebeya perwane’ê bi bulbul řa
4
2048
36
çûna mîr zeyneddîne bi seyd û nêçîrê, azadya mem û zîne ji qeyd û zincîrê
3
1962
37
dastanê bustanê cennet nişanê mîran ku bûye «micim’ albiḧrîn»a ’işqa herdu dilfegaran «mitil’ alnîrîn»a şewqa ḧusna herdu gul’uzaran
1
1975
38
reha’ya zînêye ji qeyda te’elluqa eẍyaran, tenhayî û tekelluma wêye digel belg û daran
3
2003
39
teqazayê da’ye’ê dîdarê dildar û mulaqate bo memê jar ji cenabê «wahb almiram» û «qazî alḧacat»
5
2072
40
vegeřyana mîr û mîrzane ji şikarê bi serxiweşya memê û zînêye bi meya dîdarê bi nêçîrya wane ji serda hatna mîre di weqtê êvarê
4
2084
41
řabûna tacdîne ji dîwanê di wê demê da, suhtina mal û mulkane di řêya memê da
3
2023
42
agahya mîr li ’işqibazî û yarya mem û zînan bi ifşa û ilqaya neyaran û muzebzebînan
3
1807
43
setrenc bazya memê û mîre bi şertê dilxiwaz, vedana damê tezwîre ji bo keşfê raz
5
2044
44
xulûsîyet û xelasya memêye di xelweta zindanê da ji sifatê di ḧeywanî muşareket û muşakeleta wîye bi exlaqê di rûḧanî
4
2075
45
me’yûsya zînêye bi sebeb meḧbûsya memê, me’nûsya wêye bi ẍem û derd û elemê
3
2203
46
tehewwira tacdîne ji ẍîreta birayî meşwereta di gel birane li xelasya bê newayî
3
2235
47
te’essub tedareka tacdîn û birane bi emrê ẍîretê swarya wane li hespê ḧemîyetê
2
1921
48
tedbîra bekire ji bo def’a mezennet û ’inadê tezwîra wîye ji tirsa fitne û fesadê
3
2321
49
nesîḧeta saḧb ẍerezê puř merezê dilkul, bo mîrê bê temîzê sade dil
3
2104
50
ruxset dana mîre li dîtna dildarî, bê hiş bûna zînêye ji zewq û şewqa dîdarî
6
2170
51
tewsye û tedareka zînêye ji bo sefera axretê, tehîye’ê esbabê cihaze ji bo ’erûsya cennetê
5
2226
52
peşêmanya mîr zeyneddîne li meḧebbeta mem û zînan, merḧemeta wîye li ḧalê nazenînan, mirna memêye bi axuftina birînan
7
2657
53
te’zye û matem û mersye û şîwana memê şehîde, mirna bekirê şeqî bi destê tacdînê se’îde
3
2112
54
iltimas û istid’aya zînêye ji bo bekirê mufisd řa ’uzirxiwahya wê ye ji bo ewê muliḧd řa
2
1968
55
techîz û tekfîn û tedfîna memê meḧrûmê ẍemgîne, hemnefes û hemqefes bûna bi fewta zîna nazenîn û ẍemřevîne
5
2018
56
teswîlê tefawit û ixtlafê xilqete temsîlê teqazayê siriştê tînet û fitrete
2
1813
57
misalê serencamê benî adem û mal ne bi ḧeseb zahrê sûretê ḧale belkî mute’elliqê batnê me’na û mewqûfê meşîyetê «zwalcilalh»
4
2206
58
isbatê xewas û kemalê cewherê ’işqe ku kîmyayê ekber û gugird eḧmere ji bo xudanî lewra behîmî û duřindî û şeytanyê dikete melek di nefsa insanî
2
2090
59
beyanê meratib û medarcê sulûk û wisûlê «îlî alilh» û merasmê fenayê «fî alilh» û beqayê «balilh»
6
2071
60
xatemya kitab û name’ê di sûretê xitaba digel xame’ê herçend ẍerez xetim kelame lakin li mutekellimî îhame
4
2723