٩

بەرهەمی: ئیبراهیم ئەحمەد (1914-2000)
لە کتێبی: ژانی گەل
 20 خولەک  57

شاهۆ ڕووی کردە جوامێر وتی:

― دەی با شەوەکەمان بەم قسانە بەسەر نەبەین، هەموو جارێک تۆمان دەست ناکەوێت، فەرموو ئەگەر پێی سەغڵەت نابیت نەختێ باسی بەندیخانەمان بۆ بکە.

هەموویان وتیان:

― ڕاست ئەکات نەختێ باسی بەندیخانە و گرتنەکەتمان بۆ بکە. نەک هەر ئەوان لە یاریکەرەکانیش کاوە و بێباک دەستەکانیان کرد بەژێر کاغەزەکانی سەرمێزەکەوە و وتیان:

― بەخوا بەسە ئیتر ئێمە یاری ناکەین، گوێ لە قسەی کاکە جوامێر ئەگرین! ئەوانیش هاتن دەوریان لێ دا. جوامێر سەرێکی هێنا و سەرێکی برد، تەماشای کرد چارەی نییە ئەبێ هەندێ قسە بۆ ئەو خەڵکە بکات، کە دی هەموو بێدەنگ چاویان بڕیوەتە دەمی وتی:

― بە ڕاستی نازانم باسی چیتان بۆ بکەم، یا ڕاستتر نازانم لە کوێ وە دەست پێ بکەم؟

شاهۆ وتی:

― باسی هەر بەشێ یا بارێکی ژیانی ئەم دە ساڵەی خۆتمان بۆ بکەی بیکە، شەوگار درێژە و ئێمەش پڕ تاسەین. هەرچی بڵێیت بە لای ئێمەوە تازەیە.

جوامێر دیسان هەر بێدەنگ بوو. وا دیار بوو ئەگەڕا بۆ سەرە داوێک لە پڕ بێباک هەڵی دایە:

― جارێ بەر لە هەموو شتێک ئەوەمان پێ بڵێ تۆیەک کە وازت لە هەموو شتێک هێنابوو کام شەیتان چووە بن کڵێشەتەوە کە ببی بە سەرکردەی خۆ پیشاندانێکی وا گرنگ لە ڕۆژێکی وادا؟

جوامێر نەختێ بە توندی و سەرسوڕمانەوە وتی:

― چۆن، ئێوەش لەو باوەڕەدان کە من سەرکردەی خۆپیشاندانە خوێنینیەکەی ٢٥ی تشرین بووم؟

وەکوو گەڕەلاوژە هەرکەسەیان لای خۆیەوە وتی:

― ئەی چۆن! کەس هەیە ئەوە نەزانێت کە تۆ سەرکردەییی ئەو بەشەی خۆپیشاندانەکەت کردووە کە ئەیویست بدا بەسەر قوللەی پۆلیسی ...دا، چەکەکانیان ببەن و دایەرەکەش بسووتێنن! کێ هەیە باسی ئازایەتی و قارەمانیی تۆ و خەڵکەکەی نەبیستبێت... خەڵکی کردبوویان بە گۆرانی و شیعریان بەسەرا هەڵئەدا!

جوامێر دوای کپبوونەوەی ئەوان بە زەردەخەنەیەکی بزڕکاویی تفتەوە وتی:

― داخم ناچێ! زۆر ئەترسم بەشی زۆری مێژووش هەروەها نووسرابێتەوە؟

باوەڕم پێ بکەن چەند ئەو کەسانەی ئیمپریالیزم بە ناوی گەورە و نوێنەری ئەم وڵات و گەلەوە هێناونییە کایەوە و بە ڕاستی گەورەی ئەم وڵات و گەلەن و پەیوەندییان لەگەڵیانا هەیە، منیش ئەوەندە سەرکردەی ئەو خۆپیشاندانە خوێنینە بووم وەهەر ئەوەندەش پەیوەندیم لەگەڵیانا بووە.

گوێگرەکانی وەکوو باوەڕ بە گوێی خۆیان نەکەن، بە سەرسامییەوە تەماشای یەکتریان ئەکرد. جوامێریش لە سەر قسەگێڕانەوەی خۆی ڕۆیشت:

― ڕاستییەکەی ئەمەیە کە کاتێ من بریندار کرام لای کتێبخانەی گشتیەوە بووم نەک لای قولەی پۆلیسی... وە وەکوو بڵاوکرایەوە بەڵام ئەوە ڕاستە کە من لە پێش خۆپیشاندەرەکانەوە بووم ئەویش تەنیا هەر لەبەر ئەوە بوو کە لەدوای هەمووانەوە بووم. بەدبەختی و چارەڕەشی وای سازاند کە من لەو کاتەدا کارێکی زۆر پەلە و گرنگم هەبێ و ناچاربم لە ماڵ بێمە دەرێ... وە کە لە ماڵ هاتمە دەرێ چەند مردووی گردی سەیوان خۆپیشاندانی پارتیی لەبیر بووە منیش ئەوەندە! بۆ ئەوەی بە پەلە بگەمە ئەو شوێنەی بۆی ئەچووم پێویست بوو بە بەر دەرکی سەرادا تێ پەڕم کە نزیکترین ڕێگا بوو. کە دیم مڵەمای لێ بڕاوە مەلی لێ دەرناچێت بە ڕاکردن گەڕامەوە تا وەکوو لەلایەکی کەوە خۆم بگەیەنمە شوێنەکە. بۆ بێوڵەتیی من لەو کاتەدا لەسەربانی سەراوە مەیدانەکە درایە بەر دەسڕێژی شەستیر، خەڵکەکە بە ناچاری کشانەوە ناو کۆڵانەکان و کەوتنە هەڵاتن، ئینجا جەنابم کە لەگەڵیان نەبووم و لە دوای هەمووانیشەوە بووم کەوتمە پێش هەمووانەوە و بەم جۆرە ئاوەژووە بووم بە پێشڕەوی خۆپیشاندانەکە و یەکێ لە سەرکردە ناودارەکانی بزووتنەوە! وە هەر لەبەر ئەم سەرکردەیییە درۆزنەیەش بوو کە پاش چەند هەفتەیەک بە برینداری و شەلەشەل، لەگەڵ ٤١ کەسی ترا بردیانم بۆ بەردەمی عورفی و ژەندرمە پیاوکوژەکان هاتن بۆ شایەتی، کە نۆرە هاتە سەر من سەرەکی دیوانی عورفی بە تەوسەوە وتی:

― هەر ئەو شەلەیان یارمەتیی عەدالەتی داوە، شایەتی دژی خۆی لەگەڵ هێناوە، لەبەر ئەوە پێویستە ئەم چاکەیەمان لە بیر نەچێت! جا ئەوەبوو لە ئەنجاما بەبێ لێپرسینەوە و قسە و باسێک دە ساڵیان دا بە تەنگەما، کە قورسترین حوکم بوو لەو ڕۆژەدا درابێت. ئەمە بوو داستانی پێشڕەوی و سەرکردەیییەکەی من. ئەگینا خۆ شتێکی ئاشکرایە کە بۆ خۆهەڵکێشان و فیز ئەوە باشترە کە خۆشم بچمە سەر قسەی میری و خەڵک و بڵێم بەڵێ من سەرکردە و پێشڕەوی خوپشاندانە خوێنینەکەی ٢٥ی تشرین بووم! بەڵام هەرگیز ئەو درۆیە بە خۆم ڕەوا نابینم. دە ساڵ بەندێتییەکەم بە فیڕۆ بووبێت لام لەم درۆکردنە خۆشترە.

دوای بێدەنگییەکی باش کە هەردوو لۆوکوڕ و دەڵوی کۆنکەنکەرەکان ئەیشێواند شاهۆ وتی:

― بە لای منەوە ئەم ڕاستی وتنەت لە سەرکردەیی کردنی ڕاستەقینەی خۆپیشاندانەکە جوامێرانەتر نەبێ کەمتر نییە!

جوامێر بێ ئەوەی گوێ بداتە ئەم پیاهەڵواسینەی شاهۆ، هەروەکوو جەمسەری بیرەوەریی دۆزیبێتەوە و لە دەروونەوە هەستی پێویستیی هەڵڕشتنی دەردی دڵی بکات، بە ڕقێکی لە پڕ هەستاوەوە کەوتەوە قسەکردن:

― ئەوەی نەکەوتبێتە بەردەستی ئەم کاربەدەستانەی میری ناتوانێت بزانێت چ جانەوەرێک و پیاوخۆرێکن، ئێستەش لەشم موچڕکی پیادێت کە یەتەوە بیرم یەکەمجار دوای بریندار کردنەکەم چاوم کردەوە چیم دی!

هەموو بریندار و کوژراوەکانیان لە داڵانی سەراکەدا کەڵەکە کردبوو لەسەریەک. هاوار و نرکە و ناڵە و زریکە و پاڕانەوە و جنێویان وەک خوێن و ئێسک و گۆشتیان تێکەڵ بوو. لە هەمووان بەختیارتر ئەوەیان بوو کە گیانی دەرچووبوو، چرا کزەکەی ژوور سەریشمان دیمەنەکەی ئەوەندەی تر پڕسام و ناشیرن کردبوو، من کەوتبوومە قوژبنێکی داڵانەکەوە، کە هۆشم هاتەوە بەرخۆم هەستی قورسایییەکم کرد لەسەر سنگم، دەستم لێ کوتا سەری زەلامێک بوو، بە ئەسپایی گرتم و گوڕم دایە خۆم تا لەسەر سنگم لای بەرم ئەشکنجم دایە زریکە، دەستم لەسەری زەلامەکە بەربوو وەک مردوو خزایە خوارەوە، بیرم کەوتەوە کە ئەنگێوراوم، هەرچۆنیک بوو خۆم زیاتر کێشایەوە دواوە و پاڵم دا بە دیوارەکەوە. ئەوەندەی هێزی خۆم و ئازاری زامەکەم و شەوقی چراکە یارمەتییان دا سەرم لە کابرای تەنیشتم بردە پێشەوە و لێی ورد بوومەوە، دیم لاوێکە تازە خەتی داوە چاوی نیوە نووقاو بوو، بە ساردوسڕیی دەستیا وا دیاربوو دەمێک بوو گیانی دەرچوو بوو، هەموو شوێنێکی گیانم لە کەڵک کەوتبوو، نەمێشک توانای لێکدانەوە و نەچاو تینی سەیر کردن و گریان و نەدەست و پێ هێزی جووڵانەوە و نەدڵیش ماوەی خەفەت خواردنی مابوو. وەکوو شتێک ئەوان پەکیان کەوتبوو، ئەمیش لە خەم پاراو بووبوو. خۆشم نەمئەزانی ئەبێ چی بکەم.

لە پڕ منیش وەکوو بریندارەکانی تر کەوتمە هاوار هاوار کە نەختێ ئاومان بدەنێ کە بمانبەن بۆ خەستەخانەیەک، کە هەر هیچ نەبێ دەسڕێژێکی کەمان لێ بکەن بمانکوژن و ببڕێتەوە. گوڕم دایە خۆم زامەکانم دایەوە زریکە، وا دیاربوو لە وزەما نەبووبوو بەرگەی ئازارەکەی بگرم، دیسانەوە لە هۆش خۆم چووبوومەوە. کە چاوم کردەوە، نازانم پاش چەند، خۆم دی لە ژوورێکی بچووکی نزما لە سەر چارپایەکی ئاسن ڕاکشاوم، قاچە زامارەکەم پێچراوە و قاچەکەی تریشم لەگەڵ دەستی ڕاستم بە زنجیرێکی ئەستوور بە پێچکەی چارپایەکەوە بەستراون. دووەم ڕۆژ بوو پاش هاتنەوە سەرخۆم دوکتۆرێک هاتە ژوورەکەم، چاوێکی بەو پارچە مەقەبایەدا خشاند کە لە ژوور سەرم هەڵواسرابوو ئیتر بێدەنگ و خێراتر لە هاتنە ژوورەوەکەی گەڕایەوە دەرێ. ڕۆژێ جارێک برین پێچێک ئەهات سەیری برینەکەی ئەکرد تیماری ئەکرد، سەر و چاوی ئەوەندە گرژ و مۆن بوو زاتم نەکرد بیدوێنم بزانم لە کوێم، برینەکەم لە چیدایە چیم لێ ئەکەن؟ کەچی بۆ ڕۆژی سێیەم لە خۆیەوە کەوتە قسەکردن، لە پێشەوە لێی ترسام نەوەکوو قسەم لێ دەربێنێت لە پاشا کە دیم زۆر بە ترسەوە قسە ئەکات، لەبەر چاوی ئیشکەرەکانی تر زۆر توندوتیژ لەگەڵم ئەجووڵێتەوە دڵنیاییم پەیاکرد بەرامبەری. بە هۆی ئەوەوە زانیم کە وا گوللەکە بەر ئێسک نەکەوتووە تەنانەت وەکوو چاوەڕوانیش ئەکرا بەر ڕیخۆڵەشم نەکەوتبوو هەرچەند دوکتۆر سکیشی هەڵدڕیبووم چونکە شوێنی دەرچوونی گوللەکەیان بە سمتمەوە نەدیبوو. هەروەها پێی وتم کە من تەنیا بریندارم لەم شوێنەدا، کە هەواڵی بریندارەکانی کەم لێ پرسی وتی بردوویاننە خەستەخانەی عەسکەری ئەویش چونکە من بە سەرکردەیەکی گەورە ئەزانن نەیانویستووە لە شوێنێک دام نێن نەوەکا پەیوەندی بە کەسەوە بکەم، کە پێی وتم لە کوێم قەڵەمی دەست و پێم شکا. لە دایەرەی ئاسایشی گشتی دانراوم و تیمار ئەکرێم! هەمووتان ئەزانن ناوی ئەم دایەرە پیسە چ سامێکی هەیە لە دڵی خەڵکا. زۆر کەس هەن ئامادەن کە بە سوپاسەوە پانزە بیست ساڵ حوکم قبووڵ بکەن بە شەرتێ نەیانبەنە ئەو ئازاردانخانەیەی ئەڵێن کەم کەسی بە زیندووێتی لێ هاتووەتە دەرێ. لەگەڵ ئەو هەموو سام و ترسەشا کە لێم نیشتبوو ویستم بەرامبەر بە کابرای برینپێچ خۆم نەشکێنم. بۆیە بێباکانە پرسیم: باشە کە لە ئەنجاما هەر ئەمکوژن ئیتر ئەم مەسرەف و لەگەڵ خەریکبوون و چاککردنەوەیەی بۆچییە؟ هەروا لێم بگەڕانایە بە برینەکەمەوە ئەمردم یا بیانکردمایە بە قوربانی گوللەیەکی تر، خۆ گیانی من لە هی ئەو شەهیدانە شیرنتر نییە! وا دیار بوو دەنگم لە پێویست زیاتر هەڵبریبوو بۆیە کابرای برینپێچ ڕەنگی هەڵبزرکا و دەستی گرت بە دەممەوە وتی: بەسە، بەسە لە رێی خوادا بیبڕەوە، گوێیان لێ بێت منیش ئەخەنە پاڵ تۆ مناڵم وردە و بەرگەی ئازاردانیش ناگرم. هەر لە قسەکانی بووەوە یاساوڵێک کردی بە ژووراو بە توندییەکەوە پێی وت: چیتە ئەوە لێ نەبوویتەوە؟ سەگبابە لە من و تۆ ساغترە هەق وایە بیبەن، خۆ دابەستە نییە لێرە قەڵەوی کەین!

چەند ڕۆژێک بەسەر ئەم قسەیەدا تێ پەڕیبوو برینپێچەکە هات و بە ماتییەکەوە لە ژێر لێوەوە وتی: بە خوات ئەسپێرم ئیتر یەکتری نابینینەوە منیش بە سەرسوڕمانێکەوە وتم: چۆن خۆ هێشتا برینەکەم چاک نەبۆتەوە.

بە تەواوی لە قسەکەم نەبووبوومەوە دوو یاساوڵ کردیان بە ژوورا و یەکێکیان بە تووڕەیییەکی بێ جێوە وتی:

― هەستە دەی خۆت کۆکەرەوە و پێشمان کەوە!

― خۆ کۆکردنەوەی چی؟

― سەگبابە دێتەوە بەگژ دەمیشمانا...

لەسەرخۆ وتم:

― بەگژ دەما چوونی تیانییە، چیم هەیە تا کۆی بکەمەوە؟ فەرموون بابڕۆین!

بە شەلە شەل پێشیان کەوتم. یەکێکیان وتی:

― ڕاست بڕۆ خۆت شەل مەکە نەختێکی تر فێری سەما و هەڵپەڕکێت ئەکەین!

هەرچەندە لە گیانی خۆم وەڕس بووبووم ئەمویست بنەڕێنم بەسەریا و هەرچی داخی دڵم هەیە پێی بڕێژم، بەڵام پێش ئەوەی دەم هەڵبێنمەوە زابتێکی لاوی کەڵەگەت لە ژوورەکەی تەنیشتمەوە هاتە دەرێ وتی:

― ها جوامێر ئەوە تۆی؟ ئەوە بۆ کوێی ئەبەن؟ وەرە بزانم مەسەلە چییە؟

بە ئەسپایی پەلی ڕاکێشام و بردمیە ئەو ژوورە کە لێی هاتە دەرێ و دەرگای پێوەدا، وتی:

― فەرموو دانیشە، چی ئەخۆیتەوە؟ چا، قاوە یا ترش؟ برینەکەت چۆنە؟

سەرم لەم کارە سوڕما هەر چەند بیرم ئەکردەوە بە خەوی شەوانیش ئەم کوڕەم نەدیبوو، ئەی ئەم هەموو لوتف و پیاوەتی و دۆستایەتییە چییە!

هەروەکوو حەپەسانەکەم شتێکی لە پرسیارەکانی مێشکم بۆ درکاندبێ بە ڕوویەکی خۆشەوە وتی:

― بێ گومان تۆ من ناناسیت چونکە ئێمە یەکتریمان نەدیوە، بەڵام ئێمە پێویستە پیاوی وەکوو تۆ بناسین، ئەم بەیانییەش لە نووسراوەکانی بەردەمما ناوتم دی کە وا ئیمڕۆ ئەتهێنن بۆ لای ئێمە بۆ لێکۆڵینەوەی مەسەلەکەت منیش ئەمەم بە هەل زانی بۆ خۆپێناساندنتان و ئەگەر بشتوانم خزمەتێکتان بکەم.

هات بە بیرما کە ئەمە چەشی داوەکەمە، جارێ ئەیانەوێ بە قسەی خۆش لەگەڵم خەریک بن. هەرچۆنێک بێت هەتا ئێستە کابرا قسەیەکی خراپی نەکردووە. کاری ڕاست بێ ئەگەر ئەویش وەکوو کابرای ژەندرمە بیدامایە بەر جنێو دەسەڵاتم چی بوو؟ بابزانین ئەم بۆ کوێمان ئەبات.

هێشتا هەر بێدەنگ ڕاوەستابووم وتی:

― فەرموو دانیشە.

دای لە زەنگێک کابرایەک هات بە دەنگیەوە، پێی وت کە دوو ترشمان بۆ بهێنێ و نەهێڵێ کەسیش بێتە ژوورێ.

خۆی خەریک کرد بە کاغەزەکانی بەردەمیەوە تا ترشەکانیان بۆ هێناین، ئەوسا لە کابرای دووبارە کردەوە کە هەر کەسێ هات بۆ لای بڵێ کاری گرنگی هەیە. لە جێگەکەی خۆی هەستاو هاتە لامەوە دانیشت. بە زەردەخەنەیەکەوە وتی:

― برینەکەت چۆنە؟ خۆ شوکور چاک بۆتەوە. باش بوو ئێسکی نەگرتبوو.

هەرچۆنێک بێت هەمووی پێنج و دوو ڕۆژێکە ئەمیش ئەبڕێتەوە، ئەچیتەوە ماڵی خۆت. هیوام وایە خراپ لەگەڵت نەجووڵابنەوە چونکە بە ڕاستی ژەندرمەکانی ئێمە زۆر کەرن لەگەڵ هەموو کەس وەکوو یەک ئەجووڵێنەوە.

پیاوی چاک و خراپ لێک جیا ناکەنەوە. هەر چۆنێک بێت ئەگەر گلەیییەکت هەبێ ئەبێ لێمان ببووریت.

مێشکم وەختەبوو بتەقێت، چییە ئەم کابرایە چی ئەڵێت یا بە کێم ئەزانێت! بێ گومان بە هەڵە چووە لە ناوەکەما. بەڵام نەء، ناونیشانی تەواوی خۆمی وت: جوامێر بایز خەڵکی...

وا شپرزە بووبووم خۆشم نەمزانی چۆن وەرامی پرسیارەکانم دایەوە.

بەڵام وا دیاربوو قسەیەکی وام نەکردبوو دڵگیر ببێ چونکە بە ڕوویەکی خۆشترەوە لێم هاتە پێشێ و دەستێکی خستە سەر دەستم وتی:

― زۆر زۆرم پێ خۆش بوو کە ئەو بڕیارە زیرەکانەیەت داوە، لە تێگەیشتن، ژیریی تۆ هەر ئەوە چاوەڕوان ئەکرێت.

دەمم بوو بە تەڵەی تەقیو. بڕیاری چی؟ کەی من بڕیارم داوە لای کێ و لە کوێ داومە! لە پڕ هەموو لەشم نیشتە سەر ئارەق، نەمکردبێ لە کاتی بێ هۆشی و بەنج کردنا وڕێنەم کردبێ یا قسەیان لێ دەرهێنابم، بەڵام چۆن؟ کە من هیچ نەزانم ئەتوانن قسەی چیم لێ دەربهێنن. وەکوو گێل لە خۆمەوە بەدەمیەوە پێکەنیم بەشکوو لەسەر قسەکەی بڕوا و چمکێکی باسەکەم بۆ دەربخات تا لە حاڵی خۆم بگەم، وا دیار بوو پێکەنینە بڵحانەکەم جێی خۆی گرتبوو، چونکە کابرا وتی:

زۆر ناڕەوا و زوڵم بوو لاوێکی وەکوو تۆ بە خۆڕایی لە پێناوی خەیاڵێکی بەنگ - کێشانەدا خۆی فیدا بکات. ڕزگاری... ڕزگاری... ئازادی.... کێ ڕزگاری و ئازادی لە ئێوە سەندووە؟ چەند هەلپەرستێکی پایەپەرستی خۆپەرست ئەیانەوێت بەسەر لاشەی ئەم گەلە ڕەشوڕووتەدا بگەنە گەورەیی و دەسەڵات و ناز و نیعمەت... چ بە تەنگەوەن سەدان لاوی وەکوو تۆ بە نرخی و خاوەن دواڕۆژی گەشی تیا لە ناو بچێت و هەزاران ژن و مناڵ و پیری بێگوناهی تیا بکوژرێت! ئەوەندە کەرن وا ئەزانن حکوومەت هەروا بە ئاسانی بە بمرێ و بڕووخێ هەرەس ئەهێنێت و خۆیان دێنە سەر حوکم.

گەلێکی لەم قسانە کرد، منیش پتت لێ بدامایە لێک ئەبوومەوە. ئەمەوێ لە مەسەلەکە حاڵی ببم، بزانم بڕیار گۆڕینی من چییە و ئەم هەتیوە چیی لێم ئەوێت. پاش لەکچەرێکی دوورودرێژ لە بارەی بە هێزیی حکوومەت و چاکی و پاکی و دڵسۆزیی کاربەدەستان و خوێڕێتی و هیچوپووچی و ناپاکی و ناڕاستیی نیشتیمانپەروەوانەوە وتی:

― ئێستا کە وا من و تۆ لە یەک گەیشتین و تۆش بڕیاری خۆتت داوە ئەمەوێ پەیمانێک ببەستین نەک هەر بۆ ئێستەمان بۆ دواڕۆژیش، تۆ یارمەتیی من بدە و منیش یارمەتیی تۆ ئەدەم.

سەرم داخست نەمزانی چی بڵێم. کابرا لە سەر قسەی خۆی ڕۆیشت وتی:

― ئەو قسانەی دات ناوە لای حاکم بیانکەیت ئێستە لای من بیانکە منیش یارمەتیت ئەدەم کە لە ڕۆژێک دوو ڕۆژ زیاتر نەمێنیتەوە بتگەڕێنمەوە ناو ماڵ و مناڵی خۆت و مانگانەکەشت زیاد کەین و لە نزیکترین هەلدا هەوڵت بۆ ئەدەم لای.... بەگ کە ئامۆزامە بتکات بە سەرۆکی دایەرەکەت!

قسەکانی وەکوو تیر کاریان لە جگەرم ئەکرد لەگەڵ ئەوەشا نەمویست بیانگرمە خۆم بۆیە خۆم لێ گێل کرد و وتم:

― قسەی وەکوو چی ئەفەرموویت؟

وتی:

― ئەوانەی بەڵێنت داوە لای حاکم بیانکەیت! وەکوو ناوی سەرکردەکانی ئەم بزووتنەوەیە، شوێنی کەلوپەل و چاپەمەنی و سەرچاوەی پوول و پارە، جێگای خۆشاردنەوەیان، پەیوەندییان لەگەڵ دەوڵەتە بێگانەکان و ئەم جۆرە شتانە. ئەو هیچی لە هەمانەکەیا نەهێشت و منیش نەتوانا و نەبیانووی دان بەخۆداگرتنم ما. تێ گەیشتم کە نەک ژیان وا دواڕۆژ و ئابڕوو و نامووسیشم بەندە بەو قسەیەوە کە ئێستە ئەیکەم و ئەشبێ یبکەم بۆیە تەنیا هەوڵی ئەوەم دا کە لەژێر پەردەی کزۆڵەییدا بیکەم و بەس:

― ئەوی ڕاست بێ باش تێ ناگەم، بڕوام پێ بکە هەر لە سەرەتاوە لە بریندارکردن و گرتنەکەمەوە تا ئێستە هەموو بەسەرهاتەکانی خۆمم وەک سینەما دێتە پێش چاو. وەک فلیمێ کە خۆم تیا سەیرکەربم نەک یاریکەر!

بڕیاری چی و بەڵێنی چی؟ هەموو ئەمانە لای من مەتەڵێکن کە هەر تێیان ناگەم نەخوازەڵا هەڵیان بهێنم. من فەرمانبەرێکی مووچەخۆری بچووک چیمە بەسەر ئەم جۆرە شتانەوە سەری خۆمم کز کردووە و دەستم گرتووە بە کڵاوی خۆمەوە با نەیبات.

کابرا نەختێ ڕەنگی لە تووڕەییدا زەرد هەڵگەڕا بەڵام دانی بە خۆیا گرت و بە زەردەخەنەیەکی بێ ڕەزاوە وتی:

― نە کاکی خۆم یەکجار واش نا. بەڵێ وتوویانە خۆ بە کەم گرتن جوامێرییە بەڵام خەڵک بە کەر زانینیش ژیری نییە.

بە پەلە و شڵەژاوی وتم:

― ناقوربان هیچ نیازم ئەوە نەبوو کە خوانەکەردە جەنابتان بە تێنەگەیشتوو و نەزان دابنێم! هەیە ناوی ئێوەی نەبیستبێ! چەندان جەریمەی گرنگ گرنگتان دۆزیوەتەوە، ئێوە...

بە نەختێ توندییەوە قسەکەی پێ بڕیم وتی:

― پێچ و پەنای پێ ناوێت، من ئەمویست تۆ ڕزگار کەم چونکە وام ئەزانی لە ساویلکەیی و دڵپاکییەوە تێ گلێنراویت و جوانکەی، بە گوناهم زانی بە خوتوخۆڕایی تیا بچیت، بە تایبەتی کە مەسەلەکەشت لە ڕۆژ ئاشکراترە و خۆشت بەڵێنت داوە کە هەرچی ڕاستی هەیە بە کاربەدەستانی بڵێیت!

― زۆر سوپاستان ئەکەم بەڵام باوەڕ بکە وابزانم خراپیان تێ گەیاندوون من هیچ بەڵێنێکم بە هیچ کەسێک نەداوە کە ڕاستیی هیچ نهێنییەکی پێ بڵێم، چونکە هیچ نهێنییەک نازانم.

زابتەکە بە تووڕەیی هەستا لەلامەوە و چووەوە سەر مێزەکەی خۆی وتی:

― کوڕی باش خۆت گەوج مەکە، تۆ پێشڕەوی ئەو بەشەی خۆپیشاندانەکە نەبوویت کە هەڵیان کوتایە سەر دایەرەی ئاسایش لە گەڕەکی... ناوێکی خۆشی هەیە... وە ئەگەر ژەندرمەکان وریا نەبوونایە و زوو نەهاتنایە دەست هەموویانتان ئەکوشت و دایەرەکەتان ئەسووتاند و چەکەکانیشتان ئەبرد... ئێستەش ژەندرمەکان هەموو شایەتن لەسەرت جگە لەوەی کە خۆت لەو هەرایەدا گوللەیەکت پێ کەوتووە و لە کاتی تیمارکردنەکەشتا زۆر شتت لای یاریەدەر «ن...» درکاندووە و بەڵێنت داوەتێ کە چاک بوویتەوە هەموو شتێک لای حاکم بڵێیت. سەرەڕای هەموو ئەمانە ناوی هەموو سەرکردەکانمان لەکاتی پشکنیندا دۆزیوەتەوە و بەشی هەرە زۆریشیان گیراون و دانیان بە تاوانی خۆیان ناوە و داوای لێخۆشبوونیان کردووە و ناوی جەنابیشت جوامێر بایز... یان وەکوو یەکێ لە کادرە چالاکە پێشکەوتووەکانی پارتی هێناوە... جگە لەوەی کە وا ناویشت لەو نووسراو و بەڵگانەدا هاتووە کە لە هێڵانەکانتانا دۆزراونەتەوە. جائێستا ئەفەرمووی چی؟ هەر سووریت لەسەر ئەوەی کە پیاوێکی بەسەزمانیت و ئاگات لە هیچ نییە؟ یا پیاوانە دیێتە دەست و چی ئەزانی ئەیڵێیت تا منیش ڕاپۆرتێکی جوانت بۆ بنووسم و شەو لە گیراوخانەدا ڕۆژ نەکەیتەوە؟

تا کابرا لەسەر قسەکردن ئەڕۆیشت باشتر ڕاستیی ئەو قسەیەی پێشینانم بۆ دەرئەکەوت کە ئەڵێ: «پیاو کە زۆری وت چاکیش ئەڵێ و خراپیش ئەڵێ».

چونکە بە درێژدادڕییەکەی هەندێ شتی وای بۆ دەرخستم کە بە تەواوی ڕاستیی هەموو قسەکانی خۆی لە بنچینەوە هەڵتەکاند، بە تایبەتی ئەوەی کە وتی ناوی من لە لیستەی کادرە چالاکەکانی «پارتی...»دا نووسراوە و سەرکردە گیراوەکانی پارتی ناویان هێناوم وەکوو یەکێک لە سەرکردەکان چونکە من هیچ پەیوەندییەکم بە «پارتی...»ەوە نەبووە و نییە و هیچ یەکێ لە سەرکردەکانیشی نەئەمناسن و نەئەیانناسم بۆیە لە وزەی هیچ پێ لێنەرێکا نییە هەر ناویشم بزانێت نەخوازەڵا وەک کادرێکی چالاکی پێشکەوتوو باسم بکات. هەروەها ئەگەر لیستەی ناوی هەموو ئەندامەکانی پارتییەکەشیان دەست بکەوێت بە ناوونیشانی تەواویشیانەوە ناوی منی تیا نییە و نابێت...

کە دیم زابتەکە چاوی بڕیوەتە دەمم زۆر لەسەرخۆ پێم وت:

― هیچی تازەم نییە بیڵێم، ئاگام لە هیچ نییە و کەسیش ناناسم!

زابتەکە بێباکانە دەستی پان کردەوە و وتی:

― باشە ئارەزووی خۆتە! حەز ئەکەی قسە مەکە! بەڵام ئێمە ئەزانین چۆنت ئەهێنینە قسە! کەڕ و لاڵمان کردووە بە بلبل نەخوازەڵا یەکێکی وەکوو تۆ، ڕێگەکەیمان دۆزیوەتەوە!

تا ئەهات نائومێدی بڕستی ئەبڕیم و هەڕەشە و قسەکانی کابراش بێهوودەییی پاڕانەوە و لاڵانەوەی پێ ئەسەلماندم. زاتم نایە بەرخۆم و دەست لەخۆشۆرانە وتم:

― ها ها! نهێنیی بۆمبای ئەتۆمتان دۆزیوەتەوە! هەر دارکاری کردن نییە؟ ئەمە لەشی من و ئەوەش داری ئێوە. کە ئەمەم وت کابرا تەماشایەکی توندی کردم، خۆشم وەکوو شتێ پەشیمان بووبوومەوە بۆیە خاوتر لە پێشوو وتم:

― هەر چۆنێک بێ لەژێر دارا بمکوژن لەوە زیاترم لێ نابیسن کە ئێستە بە جەنابتانم وت، چونکە هیچی تر نازانم.

کابرا وادیار بوو قسەکەم لە سەرەتاوە چووزاندوویەوە بۆیە لچێکی هەڵقورتاند و بە سەرێکی لەقیوەوە وتی:

― هەرچی چۆنێک بێ ساڕێگاکەمان تازەبێت یا کۆن تاقیکردنەوەی تا ئێستەمان لەگەڵ ئێوەدا دەری خستووە کە چاکترین ڕێگایە و باشترین بەر ئەدات، کەسیشتان ئەوەندە مەرد نەبوون کە لەبەر لێدان و ئازاردانا هێندە خۆی ڕابگرێت کە تێمان بگەنێت ڕێگاکەمان کۆن و بێ کەڵکە تا وازی لێ بهێنین، بزانین بەشکوو تۆ ئەو مەردە بیت!

دای لە زەنگەکەی بەردەمی، کابرای دەرگاوانی هاتە ژوورێ پێی وت:

― بڵێ بەو یاساوڵانە ئەم کوڕە بەرنە ژووری ژمارە «٢٣». ڕووشی کردە من و پێی وتم: تۆش ئۆباڵی خۆت بە ئەستۆی خۆت ئێستەش نەچووە بچێ، هەتا ئێوارە هەر کاتێ لە کەلی شەیتان هاتیتە خوارێ بە یاساوڵەکەت بڵێ ئەتهێنێ بۆ ئێرە، من هەر لەسەر قسەی خۆم ماوم.

سەرم داخست و بێدەنگ پێش یاساوڵەکان کەوتم.

زمان:
کوردیی ناوەندی
قاڵب:
پەخشان
فۆنت: